دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، hajloo53@uma.ac.ir
چکیده: (33 مشاهده)
زمینه و هدف:اختلالات شناختی از پیامدهای مهم سرطان پستان و درمانهای آن به شمار میآیند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مداخله توانبخشی شناختی بر حافظه، سرعت پردازش و کارکرد اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شده است. روش:این مطالعه تجربی با طرح پیشآزمون–پسآزمون چندگروهی با پیگیری سهماهه و از نظر هدف، کاربردی بود. جامعه آماری شامل 30 زن مبتلا به سرطان پستان در شهر ارومیه در سال ۱۴۰۳ بود که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و در دو گروه ۱۵ نفره (توانبخشی شناختی و کنترل) گمارده شدند. گروه مداخله توانبخشی شناختی (CRT؛ ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای بر اساس کتابچه راهنمای سولبرگ و ماتیر، 2001)، بهصورت جلسات گروهی هفتگی برگزار شد و گروه کنترل در فهرست انتظار باقی ماند. مداخله بهصورت جلسات گروهی هفتگی برگزار شد و پسآزمون و پیگیری سهماهه برای ارزیابی اثرات انجام گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل آزمون N-Back (سنجش حافظه کاری)، آزمون استروپ (سنجش توجه اختصاصی و سرعت پردازش شناختی) و آزمون مرتبسازی کارت ویسکانسین (WCST؛ سنجش کارکردهای اجرایی) بودند. یافتهها:نتایج نشان داد مداخله CRT موجب بهبود معنادار حافظه، سرعت پردازش و کارکرد اجرایی شد، بهطوریکه افزایش پاسخهای صحیح و کاهش زمان پاسخ و زمان واکنش مشاهده گردید (01/0P<). اندازه اثر برای تمامی متغیرها بالا بود (η² بین 60/0 تا 68/0). نتیجهگیری:یافتهها نشان میدهد توانبخشی شناختی (CRT) بهعنوان یک مداخله غیرتهاجمی و قابل اجرای گروهی، میتواند بهطور مؤثر در برنامههای حمایتی زنان مبتلا به سرطان پستان به کار گرفته شود و به بهبود کارکرد شناختی و کاهش پیامدهای شناختی بیماری و درمان کمک کند.