گروه پاتوبیولوژی. واحد شهرکرد .دانشگاه ازاد اسلامی .شهرکرد .ایران . ، Moghtadaiee@gmail.com
چکیده: (9 مشاهده)
kkزمینه و هدف: آسیب ایسکمی - ریپرفیوژن بیضه یکی از فوریتهای مهم اورولوژیک است که بهدنبال انسداد حاد جریان خون و بازگشت ناگهانی پرفیوژن، منجر به تولید بیشازحد گونههای فعال اکسیژن (ROS)، فعالسازی مسیرهای التهابی، کاهش بیان ژنهای آنتیاکسیدانی نظیر SODو CAT ، و تخریب ساختاری بافت بیضه میشود. این فرآیند افزون بر اختلال در عملکرد سلولهای زایا، موجب کاهش تعداد و کیفیت اسپرم و در نهایت تضعیف ظرفیت باروری میگردد. از این رو، شناسایی عوامل طبیعی با قابلیت تعدیل استرس اکسیداتیو و بهبود عملکرد بیضه اهمیت بالینی قابل توجهی دارد. بر همین اساس، این مطالعه با هدف ارزیابی اثرات همافزای عصاره هیدروالکلی خوشاریزه (Echinophora platyloba)و ویتامین Eبر شاخصهای سونوگرافیک بیضه، پارامترهای استرس اکسیداتیو، بیان ژنهای آنتیاکسیدانی، تعداد اسپرم و سطح تستوسترون در مدل حیوانی آسیب ایسکمی - ریپرفیوژن انجام شد. روش ها: در این مطالعه تجربی،30 سر رت نر بالغ نژاد ویستار به صورت تصادفی به پنج گروه شامل شم،T/D(تورشن-دتورشن بدون درمان)،دریافت کننده عصاره خوشاریزه،دریافت کننده ویتامین ای و گروه ترکیبی تقسیم شدند.شاخص های سونوگرافیک شامل اکوژنیسیته،شاخص مقاومت (RI)و حجم بیضه با استفاده از سونوگرافی داپلررنگی (Medison SA_8000) ارزیابیها در روزهای ۱و ۲۱ انجام شد. شاخصهای بیوشیمیایی شامل مالوندیآلدئید (MDA)، ظرفیت آنتیاکسیدانی تام(TAC)، فعالیت کاتالاز (CAT)،فعالیت سوپراکسیددیسموتاز (SOD)و سطح تستوسترون با استفاده از روشهای اسپکتروفتومتری، آنزیمی و الایزا اندازهگیری شدند. همچنین بیان ژنهای سوپراکسیددیسموتاز (SOD)و کاتالاز (CAT)با استفاده از روش Real-Time PCRمورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: مصرف همزمان عصاره هیدروالکلی خوشاریزه (Echinophora platyloba) و ویتامین E بهطور معناداری موجب بهبود شاخصهای سونوگرافیک شد؛ بهطوریکه شاخص مقاومت (RI) از 0.88 ± 0.01 به 0.59 ± 0.01کاهش یافت. همچنین اکوژنیسیته از 2.61 ± 0.14به 1.00 ± 0.25 کاهش پیدا کرد و حجم بیضه از 72.705 ± 5.742به 131.658 ± 9.831 mm³بهطور معناداری افزایش یافت (P < 0.0001). در گروه دریافتکننده ترکیب عصاره خوشاریزه و ویتامین E، سطح بیان نسبی ژنهایسوپراکسید دیسموتاز (SOD)و کاتالاز (CAT)در مقایسه با گروه تورشن–دتورشن (T/D)، بهترتیب افزایش معنادار 1.7و 4.7 برابری (Fold Change) را نشان داد . شمارش تعداد اسپرم از 20.300 ± 1.300 × 10⁶ sperm/mLبه 100.200 ± 1.638 × 10⁶ sperm/mLافزایش یافت.P < 0.001)).همچنین، سطح مالوندیآلدئید (MDA)در بافت بهطور معناداری کاهش یافت، در حالی که فعالیت ظرفیت آنتیاکسیدانی تام (TAC)و سطح تستوسترون افزایش معنیداری را نشان دادند(P<0.001). نتیجه گیری: یافتههای این مطالعه نشان میدهد که مصرف همزمان عصاره هیدروالکلی خوشاریزه و ویتامین E از ظرفیت محافظتی قابلتوجهی در برابر آسیبهای القاشده توسط ایسکمی - ریپرفیوژن بیضه برخوردار است. بهنظر میرسد این ترکیب با کاهش استرس اکسیداتیو، تعدیل فرایندهای التهابی و ارتقای بیان ژنهای مرتبط با سیستم آنتیاکسیدانی، نقش مؤثری در پیشگیری از آسیب بافتی و حفظ عملکرد فیزیولوژیک بیضه ایفا میکند.