خلاصه اجرایی سرطان دهانه رحم تا حد زیادی قابل پیشگیری است. با این حال، کمتر از ۴۰ درصد از زنان ایرانی تحت غربالگری قرار گرفتهاند. این میزان بسیار پایینتر از هدف ۷۰ درصدی سازمان جهانی بهداشت (WHO) است. علاوه بر این، پوشش غربالگری در استانهای مختلف به طور قابلتوجهی متفاوت است. در نتیجه، تشخیص بیماری در مراحل پیشرفته و نرخ بالای مرگومیر همچنان شایع است. خودنمونهبرداری ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یک راه حل جایگزین برای پر کردن این شکاف غربالگری ارائه میدهد. این خلاصه سیاستی بر پایه یک مرور روایی در پایگاههای PubMed و Google Scholar (از سال ۲۰۱۵ تا ژانویه ۲۰۲۶)، همراه با اسناد سیاستی سازمان جهانی بهداشت، و با تمرکز بر شواهد مرتبط با دقت تشخیصی، پذیرش، هزینهاثربخشی و پوشش غربالگری تدوین شده است. شواهد بینالمللی نشان میدهد که دقت تشخیصی این روش با آزمایشهای نمونهگیریشده توسط کادر درمان قابلمقایسه است. این روش همچنین مقبولیت بالا در میان بیماران را نشان میدهد و هزینهاثربخشی آن نیز در سایر نظامهای سلامت گزارش شده است. خودنمونهبرداری به میزان قابلتوجهی بر موانع فرهنگی و ساختاری و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی غلبه میکند.این خلاصه سیاستی، سه استراتژی را برای ادغام خودنمونهبرداری در برنامه ملی غربالگری سرطان دهانه رحم ایران ارزیابی میکند: رویکرد هدفمند که کیتهای خودنمونهبرداری را منحصراً در مناطق محروم و حاشیهنشین توزیع میکند؛ رویکرد فرصتمحور که کیتها را تنها به زنانی ارائه میدهد که از انجام تست پاپاسمیر امتناع میورزند یا غربالگری خود را بیش از پنج سال به تأخیر انداختهاند؛ و رویکرد جایگزینی همگانی که بهطور کامل از پاپاسمیر مرسوم به خودنمونهبرداری HPV بهعنوان روش اصلی غربالگری گذار میکند.ارزیابیها نشان میدهد که اتخاذ یک رویکرد مرحلهای ) آغاز با تلفیقی از رویکردهای هدفمند و فرصتمحور و حرکت تدریجی به سمت جایگزینی همگانی ( میتواند مسیری مناسب برای سیاستگذاران نظام سلامت ایران باشد.