سابقه و هدف: مطالعات زیادی در رابطه با روش به کارگیری آزمون­های دید سه­بعدی ( steropsis ) در تشخیص تنبلی چشم و غربالگری آن انجام گرفته است. ما در این مطالعه برآن هستیم تا میزان دید سه­بعدی در کودکان دبستانی سالم و افراد دچار تنبلی چشم با استفاده از آزمون TNO (یکی از آزمون­های steropsis ) را تعیین نموده و ارزش آزمون TNO در تشخیص تنبلی چشم را بررسی کنیم.

مواد روش­ها: مطالعه از نوع بررسی ارزش تشخیصی آزمون می­باشد. حدت دید سه­بعدی 300 دانش­آموز دبستانی بدون تنبلی چشم به وسیله­ی آزمون TNO در فاصله­ی 40 سانتی­متری تعیین گردید. همچنین حدت بینایی و حدت دید سه­بعدی 100 بیمار دارای تنبلی چشم به علل عیوب انکساری، دوبینی (استرابیسم) با زاویه­ی زیاد و دوبینی با زاویه­ی کم (میکرواسترابیسم) مراجعه­کننده به درمانگاه­های پوستچی و مطهری شیراز به ترتیب به وسیله اسنلن چارت در فاصله­ی شش­متری و آزمون TNO در فاصله­ی 40 سانتی­متری تعیین گردید. در این مطالعه مرز ارجاع 120 ثانیه قوسی برای تشخیص تنبلی چشم انتخاب شد نتایج به دست آمده مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و حساسیت، ویژگی و ارزش تشخیصی آزمون تعیین شد.

نتایج: 95 درصد دانش­آموزان دبستانی شهر شیراز دارای دید سه­بعدی 120 ثانیه قوسی یا بهتر بودند. در گروه دارای تنبلی چشم کاهش محسوسی در حدت دید سه­بعدی نسبت به گروه دانش­آموزان سالم مشاهده شد. شایع­ترین علت تنبلی چشم در گروه مورد مطالعه عیوب انکساری بود (62 درصد). حساسیت آزمون TNO در تشخیص تنبلی چشم 9/85 درصد و ویژگی آن 2/97 درصد بود. آزمون TNO با مرز ارجاع 120 ثانیه قوسی دارای 5 درصد مثبت کاذب و 8 درصد منفی کاذب بود. منفی کاذب این آزمون در تشخیص تنبلی چشم متوسط یا شدید صفردرصد بوده است.

نتیجه­گیری: ممکن است بتوان از آزمون TNO برای تشخیص و غربال­گری آمبلیوپی در اطفال استفاده کرد، داشتن ویژگی­هایی چون قابل اعتماد بودن و نداشتن نشانه­های تک­چشمی بر ارزش این آزمون می­افزاید.