سابقه و هدف: هیپرتانسیون ریوی بارزترین عارضه و مهمترین عامل ایجاد پیامدهای بعدی ناشی از بیماری انسدادی مزمن ریوی ( COPD ) است، که به صورت نارسایی قلب راست، احتقان کبدی، هیپوکسمی، آسیت و ادم محیطی آشکار می­شود. این مطالعه با هدف بررسی همبستگی بین فشار شریان ریوی با شاخص­های بیوشیمایی و تنفسی در بیماران مبتلا به COPD انجام شد.

مواد و روش­ها: این مطالعه از نوع مقطعی است و در بین 81 نفر از بیماران COPD بستری در بیمارستان شهید بهشتی کاشان در سال­های 1385-1384 انجام شد. مقدار افزایش فشار شریان ریوی ( PAP ) به وسیله اکوکاردیوگرافی از راه قفسه­ی سینه ( Transthoracic )؛ FEV1 به وسیله­ی اسپیرومتری؛ PaO2 و PaCO2 از تجزیه و تحلیل گازهای خون شریانی ( ABG )؛ هموگلوبولین ( Hb )، آلانین آمینو ترانسفراز ( ALT )، آسپارات آمینو ترانسفراز ( AST )، سرعت رسوب گلبول­های قرمز ( ESR )، و آلبومین سرم از نمونه سرمی استخراج شد. تعریف PH با افزایش میانگین فشار شریان ریوی بیشتر از mm Hg 25 تلقی گردید. سپس همبستگی بین PAP با سایر پارامترها با استفاده از آزمون Pearson و ضریب همبستگی بررسی شد.

نتایج: از مجموع 81 بیمار، در 77 نفر (1/95 درصد)، افزایش فشار شریان ریوی ( PH ) جلب توجه می­کرد ( PAP > mm Hg 25). در این تحقیق میانگین ± انحراف معیار عوامل مطالعه شده به شرح زیر بود: سن= 2/9 ± 69 سال، FEV1 = 1/13 ± 1/38 درصد، mm Hg 1/13 ± 6/54= PaO2 ، mm Hg 5/10 ± 5/52= PaCO2 ، g/dl 8/1 ± 58/14= هموگلوبین، IU/l 5/70 ± 9/39= AST ، IU/l 02/74 ± 7/39= ALT ، g/dl 49/0 ± 8/3= آلبومین سرم و 1/9 ± 6/6= ESR . همبستگی معنی­داری بین PAP با عوامل مطالعه شده مذکور دیده نشد.

نتیجه­گیری: نتایج اکوکاردیوگرافی نشان داد که بیشتر مبتلایان به COPD بستری، فشار شریان ریوی بیشتر از mm Hg 25 داشتند و از طرفی بین این افزایش فشار شریان ریوی با شاخص­های تنفسی و بیوشیمیایی همبستگی وجود نداشت. از این رو استفاده از شاخص­های فوق جهت پیش­بینی افزایش فشار شریان ریوی، کمک­کننده نبوده و انجام اکوکاردیوگرافی به طور معمول در مبتلایان به COPD توصیه می­شود.