سابقه و هدف: با توجه به عوارض و مشکلات ناشی از تغذیه مصنوعی یا شروع زودرس تغذیه تکمیلی و نیز وجود گزارشهای متفاوت در این خصوص، به منظور بررسی چگونگی تغذیه و عوامل مرتبط، این تحقیق بر روی کودکان 5/4 ماهه مرا جعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر کاشان انجام گرفت.

مواد و رو ش ها: این پژوهش با طراحی مقطعی بر روی 350 کودک 5/4 ماهه مرا جعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر کاشان صورت پذیرفت. نمونه گیر ی به صورت تصادفی چندمرحله‌ای به عمل آمد. اطلاعات مربوط به نوع تغذیه، سن مادر، تحصیلات، وضعیت اشتغال مادر، جنس کودک، رتبه تولد کودک، زمان شروع اولین تغذیه نوزاد، مدت تغذیه انحصاری با شیر مادر و زمان شروع تغذیه تکمیلی بررسی و ثبت گردید. همچنین وزن و قد کودکان اندازه‌گیری شد و یافته ها ی تحقیق با استفاده از آمار توصیفی ـ تحلیلی ارائه گردید.

یافته‌ها : تغذیه غیرانحصاری با شیر مادر در 7/17 درصد از کودکان وجود داشت و در 7/3 درصد از کودکان تغذیه تکمیلی زودتر از 4 ماهگی شروع شده بود. مدت تغذیه انحصاری با شیر مادر در 3/82 درصد از کودکان 4 ماه و بیشتر بود. آزمونهای آماری بین نوع تغذیه کودک با سن مادر، وضعیت اشتغال و زمان شروع اولین تغذیه نوزاد رابطه معنی د اری نشان دادند. وزن کودکان در گروه تغذیه انحصاری با شیر مادر (1792 ± ) 7243 گرم و در گروه تغذیه غیرانحصاری با شیر مادر (1059 ± ) 6891 گرم بود (002/0 P< ). قد آنها نیز به ترتیب 9/2 ± 63/62 سانتیمتر و 1/3 ± 25/62 سانتیمتر بود (1/0 P< ).

نتیجه‌گیری : شروع شیردهی بلافاصله پس از زایمان و توجه بیشتر به مادران مسن و شاغل در ترویج تغذیه انحصاری با شیر مادر و جلوگیری از مرگ و میر کودکان نقش مهمی دارد.