Feyz Medical Sciences Journal

fa سلامت روان، اختلالات خواب، مصرف مواد و رفتارهای پرخطر جنسی در جمعیت‌های بی‌خانمان در استان اصفهان Mental health, sleep disorders, substance use, and high-risk sexual behaviors among homeless populations in Isfahan Province medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research زمینه و هدف: بی‌خانمانی به‌عنوان یکی از مسائل رو‌به‌گسترش سلامت عمومی، با شیوع بالای اختلالات روانی، مصرف مواد، اختلالات خواب و رفتارهای جنسی پرخطر همراه است. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت سلامت روان، کیفیت خواب، رفتارهای پرخطر جنسی و عوامل مرتبط با آن‌ ها در میان مردان بی‌خانمان انجام شد. روش‌ها: این مطالعه مقطعی ـ تحلیلی بر روی ۲۳۹ مرد بی‌خانمان در دو مرکز نگهداری و بازتوانی ویژه بی‌خانمان‌ ها در شهرستان مبارکه و اصفهان انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه سلامت عمومی ۲۸ سؤالی (GHQ-28)، شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI) و پرسشنامه رفتارهای پرخطر جنسی جمع‌آوری شدند. اطلاعات دموگرافیک و الگوهای مصرف مواد نیز از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته به‌دست آمد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و با آزمون ‌های آماری توصیفی و تحلیلی انجام شد. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان حدود ۴۰ سال بود و اکثریت در بازه ۳۰ تا ۵۰ سال قرار داشتند. حدود ۴۶.۴ درصد دارای اختلال در سلامت عمومی و ۶۳.۶ درصد دچار کیفیت خواب نامطلوب بودند. میانگین نمره رفتارهای پرخطر جنسی ۴.۳۰±۲.۴۸  گزارش شد. سلامت عمومی نامطلوب با بی‌ثباتی مسکن، روش‌های پرخطر تأمین معاش، سابقه تزریق مواد و تلاش‌های مکرر برای ترک مصرف مرتبط بود (۰.۰۵>p). کیفیت خواب ضعیف نیز با وضعیت مسکن و الگوی مصرف مواد همبستگی داشت. رفتارهای پرخطر جنسی در افراد جوان‌تر، مجرد و دارای سکونت ناپایدار بیشتر مشاهده شد. شروع زودهنگام مصرف مواد و سیگار با سلامت عمومی ضعیف‌تر و رفتارهای جنسی پرخطرتر همراه بود. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که بی‌خانمانی، مصرف مواد، اختلالات روانی، اختلالات خواب و رفتارهای جنسی پرخطر در میان مردان بی‌خانمان به‌صورت همزمان و متقابل عمل می‌کنند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. این نتایج تأکید می‌کند که بهبود وضعیت این گروه نیازمند مداخلات چندبعدی شامل تأمین مسکن پایدار، تقویت امنیت اقتصادی، درمان اعتیاد و کاهش آسیب است Background and Aim: Homelessness, as a growing public health issue, is associated with high prevalence of psychiatric disorders, substance use, sleep disturbances, and high-risk sexual behaviors. This study aimed to examine mental health status, sleep quality, high-risk sexual behaviors, and their related factors among homeless men. Methods: This cross-sectional analytical study was conducted on 239 homeless men residing in two specialized shelters and rehabilitation centers for homeless individuals in Mobarakeh County and Isfahan, Iran. Data were collected using the 28-item General Health Questionnaire (GHQ-28), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and a questionnaire assessing risky sexual behaviors. Demographic characteristics and patterns of substance use were obtained through semi-structured interviews. Data analysis was performed using SPSS software version 26, applying descriptive and inferential statistical tests. Results: The mean age of participants was approximately 40 years, with most aged between 30 and 50 years. About 46.4% had impaired general health, and 63.6% experienced poor sleep quality. The mean high-risk sexual behavior score was 2.48 ± 4.30. Poor general health was associated with housing instability, high-risk livelihood strategies, a history of injecting substances, and repeated attempts to quit (p<0.05). Poor sleep quality was correlated with housing status and substance use patterns. High-risk sexual behaviors were more prevalent among younger, single, and unstably housed individuals. Early initiation of substance and cigarette use was associated with poorer mental health and higher engagement in high-risk sexual behaviors. Conclusion: The findings of this study indicate that homelessness, substance use, psychological disorders, sleep disorders, and high-risk sexual behaviors operate concurrently and interactively among homeless men, influencing one another. These results underscore that improving the well-being of this population requires multidimensional interventions, including the provision of stable housing, enhancement of economic security, addiction treatment, and harm reduction strategies.   بی‌خانمانی, سلامت روان, اختلالات خواب, رفتارهای پرخطر جنسی, مصرف مواد Homelessness, Mental Health, Sleep Quality, Sexual Risk Behaviors, Substance Use 0 0 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2039-6&slc_lang=fa&sid=1 - - فرشته حائری فر fh.haerifar@gmmail.com 2900319475328460052464 2900319475328460052464 No - کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران - - احسان شریفی ehsansharifi62@yahoo.com 2900319475328460052465 0009-0006-3154-5064 No - کارشناس پژوهش ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری، اصفهان، ایران - - زهرا استکی مقدم zahraestekimoghadam2@gmail.com 2900319475328460052466 0009-0007-6757-5908 No - گروه روانشناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران - - منیژه داوودی دولت آبادی email@email.com 2900319475328460052467 0009-0009-6550-4756 No - کارشناس ارشد روانشناسی بالینی خانواده، مرکز درمانی کرامت ماده ۱۶ سپاه صاحب الزمان اصفهان، ایران - - محمد جواد آزادچهر azadbiostate@gmail.com 2900319475328460052468 2900319475328460052468 No - ﻣﺮکز ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺑﯿﻤﺎریﻫﺎی ﻋﻔﻮنی، داﻧﺸگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. - - پیمان اسماعیلی شاهزاده علی اکبری peyman.emaely@gmail.com 2900319475328460052469 2900319475328460052469 No - کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران - - امیر قادری gaderiam@yahoo.com 2900319475328460052470 2900319475328460052470 Yes - واحد توسعه تحقیقات بالینی – بیمارستان متینی/ کارگرنژاد، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران. بلوار قطب راوندی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان