fa اثربخشی مداخله توان‌بخشی شناختی بر حافظه، سرعت پردازش و کارکردهای اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10px;"><span style="line-height:2;"><span style="color:#000000;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b> <span lang="AR-SA">اختلالات شناختی از جمله شایع‌ترین پیامدهای سرطان پستان و درمان‌های مرتبط با آن محسوب می‌شوند و می‌توانند ابعاد مختلف عملکرد شناختی بیماران را تحت تأثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی مداخله توان‌بخشی شناختی بر حافظه، سرعت پردازش و کارکردهای اجرایی در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">این پژوهش از نوع </span><span lang="FA">نیمه </span><span lang="AR-SA">تجربی با طرح پیش‌آزمون</span>&ndash;<span lang="AR-SA">پس‌آزمون چندگروهی همراه با پیگیری سه‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل </span><span lang="FA">۳۰</span><span lang="AR-SA"> زن مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی شهر ارومیه در سال </span><span lang="FA">۱۴۰۳</span><span lang="AR-SA"> بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در دو گروه </span><span lang="FA">۱۵</span><span lang="AR-SA"> نفره مداخله و کنترل جایگزین شدند. گروه مداخله، برنامه توان‌بخشی شناختی (</span><span dir="LTR">CRT</span><span lang="AR-SA">)</span> <span lang="AR-SA">را در قالب </span><span lang="FA">۱۲</span><span lang="AR-SA"> جلسه </span><span lang="FA">۴۵</span><span lang="AR-SA"> دقیقه‌ای مبتنی بر پروتکل سولبرگ و ماتیر (2001) به‌صورت هفتگی دریافت کرد، در حالی‌که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار داشت. برای ارزیابی پیامدهای پژوهش از آزمون</span> <span dir="LTR">N-Back</span> <span lang="AR-SA">(حافظه کاری)، آزمون استروپ (توجه انتخابی و سرعت پردازش) و آزمون مرتب‌سازی کارت ویسکانسین</span> <span lang="FA">(</span><span dir="LTR">WCST</span><span lang="AR-SA">؛ کارکردهای اجرایی</span><span lang="FA">)</span> <span lang="AR-SA">استفاده شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">مداخله توان‌بخشی شناختی موجب بهبود معنادار عملکرد حافظه، سرعت پردازش و کارکردهای اجرایی در مرحله پس‌آزمون و پیگیری شد </span><span lang="FA">(0/01</span><span dir="LTR">P<</span><span lang="FA">). </span><span lang="AR-SA">همچنین، افزایش تعداد پاسخ‌های صحیح و کاهش زمان پاسخ‌دهی و زمان واکنش در گروه مداخله مشاهده شد. اندازه اثر مداخله برای تمامی متغیرها بالا و در دامنه 0.60 تا 0.68 گزارش شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری:</span></b> <span lang="AR-SA">یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که توان‌بخشی شناختی به‌عنوان یک مداخله غیرتهاجمی، ساختاریافته و قابل اجرا در قالب گروهی، می‌تواند نقش مؤثری در بهبود عملکردهای شناختی و کاهش پیامدهای شناختی ناشی از بیماری و درمان در زنان مبتلا به سرطان پستان ایفا کند.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:#000000;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Aim:</b> Cognitive impairments are among the most common consequences of Breast Cancer and its associated treatments, potentially affecting multiple dimensions of patients&rsquo; cognitive functioning. The present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive rehabilitation on memory, processing speed, and executive functions in women diagnosed with breast cancer.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b> This quasi-experimental study employed a multi-group pretest&ndash;posttest design with a three-month follow-up. The study population consisted of 30 women with breast cancer who attended treatment centers in Urmia in 2024. Participants were selected using purposive sampling and assigned to intervention (n = 15) and control (n = 15) groups. The intervention group received a Cognitive Rehabilitation Therapy (CRT) program consisting of 12 weekly sessions of 45 minutes each, based on the protocol developed by Sohlberg and Mateer (2001), while the control group was placed on a waiting list. Research variables were assessed using the N-Back Test (working memory), the Stroop Effect Test (selectivea attention and processing speed), and the Wisconsin Card Sorting Test (WCST) for executive functions.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The cognitive rehabilitation significantly improved memory performance, processing speed, and executive functions at both the posttest and follow-up stages (p < 0.01). Moreover, an increase in the number of correct responses and a reduction in response time and reaction time were observed in the intervention group. The intervention effect size was high across all variables, ranging from 0.60 to 0.68.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> The findings suggest that cognitive rehabilitation, as a non-invasive, structured, and group-based intervention, can play an effective role in improving cognitive functions and mitigating the cognitive consequences of disease and treatment in women with breast cancer.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> توان‌بخشی شناختی, حافظه کاری, سرعت پردازش, کارکردهای اجرایی, سرطان پستان Cognitive rehabilitation, Working memory, Processing speed, Executive functions, Breast cancer 6 6 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4998-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Mahsa Mousavi سیده مهسا موسوی m.mousavi@uma.ac.ir 2900319475328460053011 2900319475328460053011 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Nader Hajlou نادر حاجلو hajloo53@uma.ac.ir 2900319475328460053012 2900319475328460053012 Yes University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Akbar Atadokht اکبر عطادخت atadokht@uma.ac.ir 2900319475328460053013 2900319475328460053013 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Basharpour سجاد بشرپور basharpoor_sajjad@uma.ac.ir 2900319475328460053014 2900319475328460053014 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Yousef Roosta یوسف روستا Roosta.y@umsu.ac.ir 2900319475328460053015 2900319475328460053015 No Department of Oncology and Hematology, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه انکولوژی و هماتولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران