Feyz Medical Sciences Journal

fa الگوهای غذایی و ارتباط آن با متغیرهای جمعیت شناختی و سبک زندگی در دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان: یک مطالعه مقطعی Dietary patterns and their association with demographic and lifestyle variables among medical students at Kashan University of Medical Sciences: A cross-sectional study medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: دانشجویان پزشکی به دلیل مواجهه با فشارهای تحصیلی و شرایط زندگی خاص، در معرض الگوهای غذایی ناسالم قرار دارند. این مطالعه با هدف شناسایی الگوهای غذایی غالب و بررسی ارتباط آن‌ها با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و سبک زندگی در دانشجویان پزشکی انجام شد. روش‌ها: این مطالعه مقطعی روی ۲۵۹ دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کاشان در سال تحصیلی ۱۴۰2–۱۴۰1 انجام شد. برای ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای از پرسشنامه بسامد خوراک نیمه‌کمی استفاده گردید. سپس الگوهای غذایی با روش تحلیل عاملی و چرخش Varimax  استخراج شد و ارتباط آن‌ها با متغیرهای جمعیتی و سبک زندگی با آزمون‌های t مستقل و آنالیز واریانس یک‌طرفه بررسی گردید. یافته‌ها: سه الگوی غذایی اصلی شناسایی شدند: ۱) «الگوی سنتی و پروتئینی» با بار عاملی بالا برای غذاهایی مانند مرغ، تخم‌مرغ، لوبیا، گوشت قرمز، سبزیجات و میوه‌ها؛ ۲) «الگوی شیرین و پرچرب» با بار عاملی بالا برای شیرینی‌های خامه‌ای، آبمیوه صنعتی، نوشابه و فست‌فود؛ و ۳) «الگوی میان‌وعده‌ای» با بار عاملی بالا برای بیسکوییت، کیک، شکر و چای. این سه الگو در مجموع 33/15 درصد از واریانس داده‌ها را تبیین کردند. پیروی از الگوی سنتی و پروتئینی در دانشجویان ساکن خوابگاه به‌طور معنی داری کمتر از دانشجویان ساکن منزل شخصی بود (0/013=P). همچنین، دانشجویان مقطع علوم پایه بیش از کارآموزان به الگوی شیرین و پرچرب گرایش داشتند (0/007=P). فعالیت بدنی منظم با افزایش پیروی از الگوی سنتی و پروتئینی (0/001=P) و کاهش تبعیت از الگوی شیرین و پرچرب (0/021=P) همراه بود. در مقابل، جنسیت (0/18=P)، وضعیت تأهل (0/27=P) و نمایه توده بدنی (0/33=P) ارتباط معنی داری با الگوهای غذایی نشان ندادند. نتیجه‌گیری: محیط زندگی و فعالیت بدنی با الگوهای غذایی دانشجویان پزشکی مرتبط هستند. بهبود کیفیت تغذیه در خوابگاه‌ها و ترویج فعالیت بدنی می‌تواند در ارتقای عادات غذایی این گروه مؤثر باشد.</div> <div class="WordSection1" style="text-align: justify;">Background and Aim: Medical students are at risk of developing unhealthy dietary patterns due to academic pressures and specific living conditions. This study aimed to identify predominant dietary patterns and investigate their association with demographic characteristics and lifestyle factors among medical students. Methods: This cross-sectional study was conducted on 259 medical students at Kashan University of Medical Sciences during the 2022-2023 academic year. Dietary intake was assessed using a semi-quantitative food frequency questionnaire. Dietary patterns were extracted via factor analysis with Varimax rotation. Their associations with demographic and life style variables were examined using independent samples t-tests and one-way analysis of variance. Results: Three major dietary patterns were identified: 1) a 'Traditional-Protein' pattern, characterized by high factor loadings for foods such as chicken, eggs, legumes, red meat, vegetables, and fruits; 2) a 'Western-Sweet' pattern, with high factor loadings for cream pastries, industrial fruit juice, soft drinks, and fast food; and 3) a 'Snack' pattern, with high factor loadings for biscuits, cake, sugar, and tea. These three patterns collectively explained 33.15% of the total variance in food intake. Adherence to the Traditional-Protein pattern was significantly lower among students living in dormitories compared to those in private housing (P=0.013). Furthermore, students in the basic sciences phase showed a greater tendency towards the Western-Sweet pattern than clinical trainees (interns) (P=0.007). Regular physical activity was associated with higher adherence to the Traditional-Protein pattern (P<0.001) and lower adherence to the Western-Sweet pattern (P=0.021). In contrast, gender (P=0.18), marital status (P=0.27), and body mass index (P=0.33) showed no significant association with any of the identified dietary patterns. Conclusion: Living environment and physical activity are significantly associated with the dietary patterns of medical students. Improving the nutritional quality in dormitories and promoting physical activity could be effective strategies to enhance the dietary habits of this group.</div> الگوهای غذایی, دانشجویان پزشکی, تحلیل عاملی, سبک زندگی, خوابگاه دانشجویی Dietary patterns, Medical students, Factor analysis, Life style, Student dormitories 517 528 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1747-3&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Kowsari حامد کوثری kowsari_h@yahoo.com 2900319475328460050887 0009-0006-5867-3154 No Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Amirhossein Abdoli امیرحسین عبدلی amirhosseinabdoli97@gmail.com 2900319475328460050888 0009-0001-4231-1742 No Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Negar Fathi نگار فتحی negarfathi_99@yahoo.com 2900319475328460050889 0009-0007-0430-7746 No Faculty of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Amirhossein Teimoury امیرحسین تیموری amirhosseinteimoury1996@gmail.com 2900319475328460050890 0009-0002-1684-3961 No Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Nasrin Sharifi نسرین شریفی sharifi-na@kaums.ac.ir 2900319475328460050891 2900319475328460050891 Yes Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، پژوهشکده علوم پایه، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران