fa بررسی اپیدمیولوژیک و مدل‌سازی مکانی-زمانی شیوع هپاتیت A در جنوب استان کرمان طی دوره ده‌ساله (1401-1391) medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <div class="WordSection1" style="text-align: justify;"><span style="font-size:10px;"><span style="color:#000000;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="line-height:2;"><span style="page:WordSection1"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b> <span lang="AR-SA">هپاتیت</span><span dir="LTR">A </span><span lang="AR-SA">&nbsp;یک چالش عمده بهداشت عمومی در سطح جهانی، به ویژه در مناطق در حال توسعه است. این بیماری که عمدتاً از طریق راه مدفوعی-دهانی و آب آلوده منتقل می‌شود، شیوع بالایی در جمعیت‌های کودکان دارد. این مطالعه با هدف تحلیل الگوی اپیدمیولوژیک و مدل‌سازی مکانی-زمانی شیوع هپاتیت</span> <span dir="LTR">A </span><span lang="AR-SA">در جنوب استان کرمان طی یک دوره ده‌ساله (</span><span lang="FA">۱۴۰۱-۱۳۹۱) </span><span lang="AR-SA">انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">در این مطالعه توصیفی-تحلیلی مقطعی، داده‌های </span><span lang="FA">۵۷۳</span><span lang="AR-SA"> مورد تأییدشده هپاتیت</span><span dir="LTR">A </span><span lang="AR-SA">&nbsp;از سامانه‌های بهداشتی-درمانی شهرستان‌های واقع در جنوب استان کرمان جمع‌آوری گردید. متغیرهای مورد بررسی شامل ویژگی‌های دموگرافیک، تظاهرات بالینی، سابقه واکسیناسیون و منابع احتمالی عفونت بود. از نرم‌افزارهای آماری برای محاسبه میزان بروز و شناسایی عوامل خطر، و از سامانه اطلاعات جغرافیایی (</span><span dir="LTR">GIS</span><span lang="AR-SA">)</span> <span lang="AR-SA">برای تحلیل الگوهای مکانی-زمانی و شناسایی کانون‌های پرخطر (</span><span dir="LTR">Hotspots</span><span lang="AR-SA">)</span> <span lang="AR-SA">استفاده شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b> <span lang="AR-SA">بیشترین موارد بیماری در گروه سنی ۲ تا ۶ سال (۶۰</span>٪<span lang="AR-SA">) و ساکنین مناطق روستایی (۷۱</span>٪<span lang="AR-SA">) رخ داده است. شهرستان منوجان با نرخ بروز ۳۳.۹ درصد، بالاترین میزان شیوع را داشت. الگوی فصلی بیماری نشان‌دهنده افزایش قابل توجه موارد در فصول بهار و تابستان، با اوج‌گیری در ماه‌های اردیبهشت و خرداد بود. نرخ بهبودی کلی بیماران ۹۹.۷ درصد گزارش شد.</span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b> <span lang="AR-SA">تمرکز شیوع بیماری در کودکان و مناطق روستایی، نقش تعیین‌کننده عوامل محیطی و نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی در انتقال هپاتیت</span> A <span lang="AR-SA">را آشکار می‌سازد. عدم تفاوت معنادار جنسیتی نیز مؤید نقش پررنگ تر راه‌های انتقال محیطی نسبت به عوامل بیولوژیکی است. بر این اساس، مداخلات آینده باید بر ارتقای سطح دسترسی به آب آشامیدنی سالم، بهبود سیستم‌های دفع فاضلاب و اجرای برنامه‌های آموزشی هدفمند در مناطق پرخطر متمرکز شوند.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:#000000;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="font-size:10.0pt">Background and Aim:</span></b> <span style="font-size:10.0pt">Hepatitis A is a major global public health challenge, particularly in developing regions. Transmitted primarily via the fecal&ndash;oral route and contaminated water, it has a high prevalence among children. This study aimed to examine the epidemiological pattern and conduct spatiotemporal modeling of Hepatitis A outbreaks in southern Kerman Province during a ten-year period (2012&ndash;2022).</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> In this cross-sectional descriptive&ndash;analytical study, data from 573 confirmed cases of Hepatitis A were collected from the health information systems of counties located in southern Kerman Province. Variables included demographic characteristics, clinical manifestations, vaccination history, and potential sources of infection. Statistical software was used to calculate incidence rates and identify risk factors, while geographic information system (GIS) tools were applied to analyze spatiotemporal patterns and identify high-risk clusters (hotspots).</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The highest number of cases occurred in the 2&ndash;6-year age group (60%) and among residents of rural areas (71%). Manujan County recorded the highest incidence rate at 33.9%. The seasonal distribution of cases revealed a significant increase during spring and summer, peaking in May and June. The overall recovery rate was reported at 99.7%.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The focus of cases among children and rural populations highlights the critical role of environmental factors and socioeconomic inequalities in the transmission of Hepatitis A. The absence of significant gender differences further emphasizes the predominance of environmental transmission pathways over biological factors. Future interventions should prioritize improving access to safe drinking water, upgrading wastewater disposal systems, and implementing targeted educational programs in high-risk areas.</span></span></span></span></span></span></div> هپاتیت A, اپیدمیولوژی, بهداشت عمومی, مدل سازی مکانی-زمانی Hepatitis A, Epidemiology, Public health, Spatiotemporal modeling 386 396 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4927-1&slc_lang=fa&sid=1 Kiavash Hushmandi کیاوش هوشمندی kiavash.hushmandi@gmail.com 2900319475328460050461 2900319475328460050461 No مرکز تحقیقات نفرولوژی و ارولوژی، پژوهشکده علوم بالینی،دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران Mehran Nikvarz مهران نیک ورز nartiman@yahoo.com 2900319475328460050462 2900319475328460050462 No گروه کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران Habibe Vazirinasab حبیبه وزیری نسب Vazirinasab.habibe@gmail.com 2900319475328460050463 2900319475328460050463 No گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران Shima Shadkam Farrokhi شیما شادکام فرخی shma.shadkamfarrokhi@gmail.com 2900319475328460050464 2900319475328460050464 No گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران Mohammad Hossein Khazaee-Nasirabadi محمد حسین خزاعی نصیرابادی hossein.khazaee1996@gmail.com 2900319475328460050465 0009-0003-1898-727x No گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران Fateme Mohammadrezakhani فاطمه محمدرضا خانی fatemehmrkh73@gmail.com 2900319475328460050466 2900319475328460050466 No گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران Vahid Mashayekhimazar وحید مشایخی مزار Va.mashayekhi@jmu.ac.ir 2900319475328460050467 2900319475328460050467 No گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران Salman Daneshi سلمان دانشی salmandaneshi008@gmail.com 2900319475328460050468 2900319475328460050468 Yes گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران