fa بررسی خواص حشره کشی اسانس گیاه رزماری (Rosmarinus officinalis) و اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) بر روی سوسری آلمانی در شرایط آزمایشگاهی medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <strong><span style="font-family:Zar;"><span style="font-size:9.0pt;">سابقه و هدف:</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> اهمیت بهداشتی سوسری آلمانی در اماکن شهری در حال افزایش است. امروزه محققان به‌دنبال حشره‌کش‌های سازگار با محیط زیست هستند. میزان سمّیت اسانس گیاهان رزماری (</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Rosmarinus officinalis </span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">L.</span></span></span></span><strong><em><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">)</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> و اسطوخودوس (</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Lavandula angustifolia </span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Mill.</span></span></span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">) بر روی سوسری آلمانی در شرایط آزمایشگاهی ارزیابی شد.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:9.0pt;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> اسانس گیاهان با دستگاه کلونجر به‌روش تقطیر استخراج گردید. سپس میزان سمّیت آن‌ها با آغشته‌کردن کاغذ‌های صافی با غلظت‌های </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">5/62، 50، 5/37، 25، 5/12، 25/6، 8/1 و 75 </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&micro;g/m²</span></span></span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> و قراردادن آن‌ها در محیط سوسری‌های بالغ نر، مورد مقایسه قرار گرفت.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:9.0pt;">نتایج:</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> نتایج آنالیز </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">رگرسیون </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">پروبیت بر روی میزان مرگ‌ومیر سوسری‌ها بعد از 24 ساعت نشان داد که با افزایش غلظت اسانس‌ها، میزان مرگ‌ومیر سوسری‌ها نیز افزایش یافت. اثر حشره‌کشی اسانس اسطوخودوس (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">LD₅₀: <span style="color:#0d0d0d;">32.54 </span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&micro;g/m²</span></span></span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">) بیشتر از رزماری (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">LD₅₀: 35.97 </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&micro;g/m²</span></span></span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">) بود و اسانس اسطوخودوس با دوز کمتری اثر حشره‌کشی خود را نسبت به رزماری اعمال کرد.</span></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:9.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">با توجه به این‌که </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">LD₅₀</span></span></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> اسانس اسطوخودوس <span style="color:black;">و </span>اسانس رزماری پایین‌تر از دوزهای مصرفی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">حشره‌کش‌های شیمیایی می‌باشند </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">و با عنایت به بروز پدیده مقاومت، </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">به نظر می‌رسد اسانس</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> گیاهانی مانند</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> اسطوخودوس و رزماری بتوانند در آینده جایگزین مناسبی برای حشره‌کش‌های شیمیایی که در برنامه کنترل آفات قرار دارند، باشند</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong> <strong>Background: </strong>The medical importance of the German cockroach in urban areas is increasing. Today, researchers are working to find environmentally friendly insecticides. In this study, laboratory toxicity of rosemary (<em>Rosmarinus officinalis </em>L.) and lavender (<em>Lavandula angustifolia</em>) essential oils was evaluated against German cockroaches.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> The plant essential oils were obtained through hydro-distillation using a clevenger type apparatus. Then, filter papers were dipped in prepared 1.8, 6.25, 12.5, 25, 37.5, 50, 62.5 and 75 &micro;g/m² concentrations of mentioned essential oils and placed in the environment of male cockroaches to determine and compare their toxicity.<br> <strong>Results:</strong> The results of regression probit analysis on cockroach mortality data after 24 hours showed that in both lavender and rosemary essential oils, the mortality rates of cockroaches increased with increasing essential oil concentrations. The insecticidal effect of lavender essential oil (LD₅₀: 32.54 &micro;g/m²) higher than rosemary essential oil (LD₅₀: 35.97 &micro;g/m²) that lavender essential oil exerted its insecticidal effect in a lower dose than rosemary essential oil.<br> <strong>Conclusion</strong>: Considering that the LDs50 of lavender and rosemary essential oils are much lower than current doses of chemical insecticides and due to the fact that the emergence of the phenomenon of resistance, It seems that the essential oils of plants such as lavender and rosemary can be good alternatives to chemical insecticides in the pest control program in the future.<br> &nbsp; سوسری آلمانی, اسانس گیاهی, سمّیت, اسطوخودوس, رزماری German cockroach, Plant essential oil, Contact toxicity, Lavender, Rosemary 994 1002 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-829-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mahdi Tavakoli محمد مهدی توکلی tavakoli.jam@gmail.com 2900319475328460034375 2900319475328460034375 No Behroz Davari بهروز داوری davaribehroz@yahoo.com 2900319475328460034376 2900319475328460034376 No Hassan Nasirian حسن نصیریان hanasirian@yahoo.com 2900319475328460034377 2900319475328460034377 Yes Arefh Salehzadeh عارف صالح زاده a_salehzadeh@yahoo.com 2900319475328460034378 2900319475328460034378 No Shirin Moradkhani شیرین مرادخانی sh.moradkhani@umsha.ac.ir 2900319475328460034379 2900319475328460034379 No Amir Hossein Zahirnia امیرحسین ظهیرنیا a_zahirnia@yahoo.com 2900319475328460034380 2900319475328460034380 No