fa دینامیک فضایی پهنه های زیستی فلبوتوموس های ناقل بیماری لیشمانیازیس جلدی در شرایط تغییر اقلیم عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:9.0pt;">سابقه و هدف:</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> تغییر الگوهای اقلیمی مناطق مختلف، تغییرات عمده&shy;ای در توزیع جغرافیایی بروز بیماری&shy; های عفونی ایجاد می&shy; کند. هدف اساسی این تحقیق، بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر پهنه&shy; های بیوکلیمایی مساعد زیست پشه خاکی ناقل بیماری لیشمانیازیس جلدی در ایران می‌باشد. </span></span></span></strong><br> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:9.0pt;">مواد و روش &shy;ها:</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> داده‌های مربوط به عوامل اقلیمی تأثیرگذار در بیولوژی پشه خاکی به صورت </span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">میانگین</span></span></span></strong> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">در دوره 2016-1986 اخذ شد. آستانه &shy;های اقلیمی زیست پشه خاکی مذکور براساس مطالعات آزمایشگاهی، و با استفاده از جبر بولین </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">GIS</span></span><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، نواحی بیوکلیمایی مساعد زیست پشه خاکی </span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">در ایران در اقلیم دوره پایه (2016-1986) تهیه شد. شرایط اقلیمی سال 2050 با استفاده از خروجی مدل گردش عمومی جو </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">HADGEM2-AO</span></span><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> تحت 4 سناریوی </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP2.6</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP4.5</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP6</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">،</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP8.5</span></span>&nbsp; <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">شبیه&shy; سازی، و پهنه&shy; های بیوکلیمایی زیست پشه خاکی با توجه به فاکتورهای اقلیمی شبیه &shy;سازی&shy; شده مجدداً با استفاده از تابع جبر بولین در </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">GIS</span></span> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">تولید شد. </span></span></span></strong><br> <strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:9.0pt;">نتایج:</span></span></span></strong><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> نتایج نشان داد در شرایط اقلیمی دوره پایه حدود 0/64 از مساحت کشور که شامل نواحی مرکزی و جنوبی و جنوب&shy; غرب کشور می&shy; شود، شرایط اقلیمی زیست پشه خاکی وجود دارد. در حالی &shy;که </span></span></span></strong><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">در اقلیم شبیه &shy;سازی&shy; شده سال 2050 تحت سناریوهای </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP2.6</span></span><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP4.5</span></span><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP6</span></span><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">،</span></span></span> <span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP8.5</span></span><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">، به &shy;ترتیب 0/63، 0/68، 0/61 و 0/67 </span></span></span></strong><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">از مساحت ایران مساعد زیست این ناقل خواهد بود.</span></span></span></strong><br> <strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:9.0pt;">نتیجه&shy;&shy; گیری:</span></span></span></strong> <strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">تغییرات فضایی پهنه &shy;های بیوکلیمایی زیست پشه خاکی فلبوتوموس د</span></span></span></strong><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">ر سناریوی </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP6</span></span><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">،</span></span></span><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> بیشترین کاهش را نسبت به اقلیم کنونی داشت و بیشترین افزایش نیز در سناریوی </span></span></span></strong><span dir="LTR" style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-size:9.0pt;">RCP4.5</span></span><strong><span style="text-decoration:none;text-underline:none;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;"> مشاهده شد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Background:</strong> Changing the climatic pattern can lead to major changes in the geographical distribution of infectious diseases. The aim of this study was to investigate the effect of climate change on the favorable bio-climatological zone for leishmaniasis sand-fly living which is a vector of <em>Leishmania</em> in Iran.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> Data of the climatic factors affecting the biology of sandflies during 1986-2016 were obtained. The climate thresholds for the sand-fly living were prepared on the basis of laboratory studies. Using Boolean algebra in GIS, the favorable bio-climatological sites of sand-fly in Iran were prepared in the basic period of climate (2016-1986). The climatic conditions of 2050 were simulated using the output of the general circulation model HADGEM2-AO under four scenarios RCP2.6, RCP4.5, RCP6, RCP8.5 and the bio-climatological zones of the sand flies were re-created using the Boolean algebra function in GIS, based on simulated climatic factors.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that in the climatic conditions of the base period, about 0.64 of the Iran&#39;s area includes the central and southern and southwestern parts of Iran, has the climatic conditions of sandflies. While in the simulated climate of 2050 under RCP2.6, RCP4.5, RCP6, and RCP8.5 scenarios, it will be favorable for living of this vector about 0.63, 0.68, 0.61 and 0.67 of Iran&rsquo;s area, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> Spatial variations of bio-climatological zones of Phlebotomus sandflies in RCP6 scenario had the highest reduction compared to the current climate and the highest increase was observed in RCP4.5.</span></div> تغییر اقلیم, پهنه های بیوکلیمایی, پشه خاکی فلبوتوموس, ایران Climate change, Bio-climatological zones, Phlebotomus sand-fly, Iran 158 167 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2529-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Zareichaghabaleki زهرا زارعی چقابلکی zzarei29@gmail.com 2900319475328460025162 2900319475328460025162 No Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, Lorestan University, Khoramabad, I.R. Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Dariush Yarahmadi داریوش یاراحمدی yarahmadidaruosh@gmail.com 2900319475328460025163 2900319475328460025163 Yes Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, Lorestan University, Khoramabad, I.R. Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Mostafa Karampour مصطفی کرمپور mik.arman@yahoo.com 2900319475328460025164 2900319475328460025164 No Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, Lorestan University, Khoramabad, I.R. Iran. گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران AliAkbar Shamsipour علی اکبر شمسی پور shr_md@yahoo.com 2900319475328460025165 2900319475328460025165 No Department of Geography, Faculty of Geography, Tehran University, Tehran, I.R. Iran. گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران