fa بررسی اثرات اسانس گیاه مرو تلخ (Salvia mirzayanii) بر یادگیری و حافظه موش سوری در آزمون یادگیری اجتنابی غیر فعال medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <p><strong>سابقه و هدف:</strong> در طب سنتی گیاهان مختلفی از جمله گیاهان خانواده مریم­ گلی برای درمان فراموشی استفاده می ­شوند. گیاهان این خانواده دارای اثرات گوناگون فارماکولوژیکی از جمله آنتی­اکسیدانی، آنتی­کولین استرازی، ضد میکروبی، ضد التهابی بوده و دارای خاصیت بهبود شناخت و حافظه می­ باشند. گیاه مرو تلخ یکی از گونه­های مریم­گلی است که از گذشته کاربردهای دارویی داشته ‏است. هدف از این مطالعه بررسی اثرات غلظت‏های مختلف اسانس سرشاخه­ های گیاه مرو تلخ بر حافظه و یادگیری موش سوری در دو مدل فارماکولوژیکی می­ باشد. </p><p><strong>مواد و روش ­ها:</strong> پس از تایید گونه گیاه سرشاخه­ها در سایه خشک شده و به کمک دستگاه کلونجر اسانس­گیری شدند. با استفاده از کروماتوگرافی گازی- طیف سنجی جرمی، ترکیبات اسانس شناسایی گردید. صد و چهل راس موش سوری به­صورت اتفاقی در گروه­های 10 تایی و قفس ­های جداگانه قرار داده شدند و دیازپام (5/0، 1 و 5/1 میلی­­گرم بر کیلوگرم) یا اسانس (48/0، 96/0 و 92/1 میلی ­­گرم بر کیلوگرم) به­صورت تک دوز به حیوان خورانده شد و آزمون یادگیری و حافظه توسط دو مدل Step-down latency و Shuttle box avoidance انجام شد. </p><p><strong>نتایج:</strong> اسانس مرو تلخ به­ طور معنی ­داری (0/01><em>P</em>) باعث افزایش تاخیر زمانی در هر دو آزمون یادگیری و حافظه گردید. </p><p><strong>نتیجه­ گیری:</strong> اسانس گیاه مرو تلخ توانست افزایش معنی­داری در حافظه و یادگیری موش­ ها ایجاد کند و شاید بتواند در افزایش حافظه و جلوگیری از بروز آلزایمر در انسان موثر باشد. </p> <p><strong>Background:</strong> In traditional medicine, many herbal medicines like lamiaceae family are used as treatment for dementia. Lamiaceae family has many pharmacological effects including antioxidant, anti-cholinesterase, antimicrobial, anticancer, anti-inflammatory and enhancing cognition and memory. Salvia mirzayanii is one of the species of this family and has been used as an herbal medicine for many years. The purpose of this study was to examine the effect of essential oil of S. mirzayanii on learning and memory in mice using the two passive avoidance methods. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> The aerial parts of the plant were dried in shade and essential oils were obtained using clevenger apparatus. The active components in the essential oils of the plant were also identified using the gas chromatography-mass spectrometry (GC/MS). One-hundred and forty mice classified into different groups (n=10) were received certain doses of diazepam (0.5, 1 and 1.5 mg/kg) or the essential oil of S. mirzayanii (0.48, 0.96 and 1.92 mg/kg) by gavage tube. The step-down and step-through latencies were used to evaluate the learning and memory. </p><p><strong>Results:</strong> S. mirzayanii essential oil significantly increased the step-down and step-through latency times in both methods (P<0.01). </p><p><strong>Conclusion:</strong> Essential oil of S. mirzayanii can enhance learning and memory in mice and it has the potential of protection against Alzheimer and dementia. </p> مرو تلخ, حافظه, یادگیری, کولین استراز, آلزایمر Salvia mirzayanii, Memory, Learning, Cholinesterase, Alzheimer 317 324 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-1146&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Khoshnoud محمد جواد خشنود khoshnoudm@sums.ac.ir 2900319475328460012571 2900319475328460012571 Yes Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز Mahmoud Reza Moein محمود رضا معین 2900319475328460012572 2900319475328460012572 No Ali Rafati علی رفعتی 2900319475328460012573 2900319475328460012573 No Amir Hesam Memar-Kermani امیر حسام معمار کرمانی 2900319475328460012574 2900319475328460012574 No