fa اثرات آلاینده های محیطی بر آبزیان عمومى General پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">توسعه جوامع انسانی و به­همراه آن توسعه ناپایدار صنایع و دیگر عوامل تامین­کننده نیازهای بشر، مساله حفاظت از محیط زیست در مقابل پسماندها و آلاینده­های طبیعی یا مصنوعی حاصل از فعالیت­های انسانی را اجتناب ناپذیر نموده و نگرانی­های زیادی را با خود به­همراه داشته است. آلاینده­های محیطی در هوا، آب، خاک، رسوبات، غذا و محصولات مصرفی وجود دارند و از طریق خوردن، تنفس و تماس پوستی وارد بدن موجودات و جذب در جریان خون شده و به­صورت مستقیم و غیر مستقیم بر عملکرد فیزیولوژیک آنها تاثیر می­گذارند. در این میان، گونه­های آبزی بیشتر در معرض اغلب آلاینده­ها هستند؛ چرا که مقصد نهایی بیشتر آلاینده­هایی چون پساب­های شهری، کشاورزی و صنعتی محیط­های آبی هستند. از جمله این آلاینده­ها فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی مصنوعی هستند که به­دلیل سمیت و تجمع آنها از طریق Biological Magnification هم به تنوع زیستی و هم به اکوسیستم آسیب وارد می­کنند. پاره­ای از این آلاینده­ها که تحت عنوان ترکیبات مخرب سیستم غدد درون­ریز Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s) ، شناخته شده­اند، می­توانند غدد درون­ریز زیستمندان مختلف آبزی را تحت تأثیر قرار داده و موجب بروز مشکلاتی در رفتارهای تولید مثلی، اندام­های تولید مثلی، کیفیت گامت­های جنسی، پتانسیل تولید مثلی، رشد و توسعه، ایمنی و سایر مسائل مربوط به جانوران و حتی انسان شوند. این ترکیبات اساسا می­توانند از طریق تداخل در عملکرد هورمون­ها به­ویژه هورمون­های جنسی تاثیر خود را بر جمعیت موجودات آبزی القاء نموده و ضمن تغییر ساختار گونه­ها موجبات برهم خوردن تعادل اکولوژیک، کاهش تنوع زیستی و ناپایداری جوامع آبزی و تخریب نهایی آنها گردد. در این ارایه سعی خواهد شد که نقش آلاینده­های محیطی و آثار جانبی آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. </p> Following an unsustainable development of industry resulting from human population growth and its corresponding demands, the concern for the environmental implication of natural and artificial pollutants stemming from human activities has increased. Environmental pollutants in air, water, soil, sediments, food and consumer products, can get into the body of organism through eating, breathing or be absorbed through the skin. They will be assimilated into the blood stream and have direct or indirect impact on their physiological performance. Among others, it seems that aquatic organisms are more exposed to the most pollutants so that aquatic environments are the ultimate destination of pollutants like industrial effluents, urban wastewaters and agricultural run-off. Pollutants such as heavy metals and chemical compounds are considered to be very toxic and their accumulations through biological magnification can damage the ecosystem and its biodiversity. Some of these pollutants which are known as “Endocrine Disrupting Chemicals (EDCs)” can affect the endocrine system of aquatic organisms leading to problems in reproductive behaviors, reproductive organs, quality of sexual gametes, reproductive potential, growth and development and other related immunological issues for animals or even humans. These compounds can mainly interfere with the aquatic populations through disturbance in hormonal performance especially sexual hormones. This not only disturbs the ecological balance but also causes biodiversity reduction, unsustainable aquatic population and destruction of ecosystems, subsequently. This study aimed to investigate the role of environmental pollutants and their side effects on aquatic organisms and hence human health. آلاینده های محیطی، آبزیان Environmental contaminants, Aquatic organisms 787 788 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-1021&slc_lang=fa&sid=1 Nasrollah Mahboobi-Soofiani نصرالله محبوبی صوفیانی soofiani@cc.iut.ac.ir 290031947532846009744 290031947532846009744 Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان