fa تأثیر تغذیه مس بر رشد و مقدار اسانس رزماری در شرایط تنش شوری عمومى General پژوهشي Research <p><strong>سابقه و هدف:</strong> رزماری یکی از گیاهان دارویی است که پتانسیل زیادی در تولید آنتی­اکسیدان­های طبیعی از خود نشان داده است . </p><p><strong>مواد و روش­ها:</strong> در یک آزمایش گلخانه­ای (کشت خاکی) تأثیر تنش شوری و مس بر رشد و مقدار اسانس رزماری مورد بررسی قرار گرفت. قلمه­های یکسان رزماری از لحاظ اندازه، تحت تیمار شوری با سه سطح (صفر، 50 و 100 میلی­مولار) کلرید سدیم و دو سطح غلظتی از مس ( صفر و 5 میلی­گرم در کیلو­گرم خاک) قرار گرفتند. </p><p><strong>نتایج:</strong> شوری و مس تأثیر معنی­داری بر رشد رزماری داشتند. با افزایش شوری آب آبیاری به 50 و 100 میلی­مولار کلرید سدیم رشد رزماری به­ترتیب 7 و 11 درصد کاهش یافت که نشان از تحمل این گیاه به شرایط تنش شوری دارد. تغذیه با مس به­طور جزیی سبب کاهش اثرات مخرب تنش شوری در شرایط عدم شوری (صفر میلی­مولار) و شوری ملایم (50 میلی­مولار) گردید. این نتایج نشان می­دهد که مس از طریق اصلاح یا افزایش سرعت سازگاری به افزایش تحمل رزماری به شوری کمک می­کند. اثر متقابل شوری و تغذیه مس سبب افزایش مقدار اسانس رزماری گردید. اگرچه شوری 50 میلی­مولار سبب افزایش مقدار اسانس رزماری شد، اما افزایش شوری به 100 میلی­مولار تغییری در مقدار اسانس ایجاد نکرد. کاربرد مس در شوری صفر و 50 میلی­مولار کلرید سدیم سبب افزایش مقدار اسانس رزماری شد، اما در سطح 100 میلی­مولار تغییری ایجاد نکرد. </p><p><strong>نتیجه­گیری:</strong> طبق نتایج این تحقیق مس سبب افزایش تحمل رزماری به شوری و تولید متابولیت­های ثانویه در این گیاه در شرایط شور گردید. </p> <p><strong>Background:</strong> Rosemary is a medicinal plant exhibiting potential for natural antioxidants. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> In a glasshouse (soil culture) experiment, the effect of salt stress and copper nutrition on growth and essential oil of rosemary was investigated. Uniform cuttings of rosemary were exposed to three salinity levels (0, 50 and 100 mM NaCl) and two copper concentrations (0, 5 mg Cu kg-1 soil).</p><p><strong>Results:</strong> Salinity and Cu nutrition had a significant effect on the growth of rosemary. By increasing salinity of irrigation water from 0 to 50 and 100 mM NaCl, the growth of rosemary was decreased by 7% and 11%, respectively. The slight reduction in the growth of rosemary even at the highest salinity level (100 mM NaCl) indicating that rosemary is a relative salt-tolerant plant (Threshold EC= 8.0 dS m-1). Copper nutrition partly alleviated adverse effect of low and medium salinity levels (0 and 50 mM NaCl) on growth of rosemary. The results show that Cu nutrition improves or accelerates the adaptation of rosemary to salt stress. The interaction of salinity and Cu resulted in a significant increase in essential oil content of rosemary. Moderate salinity level (50 mM NaCl) induced a significant increase in essential oil content of rosemary. However, exposure of rosemary plants to 100 mM NaCl did not change essential oil content. At 0 and 50 mM NaCl treatment, oil content of rosemary was influenced by Cu while it remained unchanged at 100 mM NaCl. </p><p><strong>Conclusion:</strong> According to the results of the study, Cu had a positive impact on rosemary salt tolerance and its secondary metabolites production. </p> مس، رزماری، تنش شوری، متابولیت های ثانویه Copper, Rosemary, Salt stress, Secondary metabolites 681 682 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-963&slc_lang=fa&sid=1 Majid Hejazi Mehrizi مجید حجازی مهریزی mhejazi@uk.ac.ir 290031947532846009541 290031947532846009541 Yes hahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان Vahid Reza Jalali وحید رضا جلالی 290031947532846009542 290031947532846009542 No