fa آلودگی رسوبات زاینده‌رود با برخی از فلزات سنگین و پارامترهای شیمیایی medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <p><strong>سابقه و هدف:</strong> زاینده رود رودخانه اصلی در مرکز ایران بوده و یکی از مهم ترین منابع آب برای آبیاری، توسعه صنایع و استفاده های شهری می باشد. هدف از این مطالعه بررسی تغییرات در آلودگی رسوبات این رودخانه می‌باشد. </p><p><strong>مواد و روش‌ها:</strong> نمونه‌ها از 6 ایستگاه در کف رودخانه گرفته شده و هدایت الکتریکی، pH، مواد آلی و غلظت سرب، کادمیوم و نیکل کل در نمونه‌های رسوب اندازه‌گیری شدند. </p><p><strong>نتایج:</strong> نتایج این مطالعه حاکی از یک افزایش سریع در هدایت الکتریکی از ایستگاه چهارم (پل اژیه) تا گاوخونی است. هم چنین، pH رسوبات زاینده رود در تمام مسیر قلیائی بوده و بین 3/7 تا 9/7 تغییر می‌کند. کمترین pH اندازه گیری شده مربوط به ایستگاه دوم (پل چوم) و بیشترین آن مربوط به پل اژیه می باشد. مقدار نیکل و مواد آلی از ایستگاه اول (سی ‌و ‌سه ‌پل) تا ایستگاه سوم (پل زیار) افزایش داشته و بیشترین مقدار سرب برابر با 1/72 میلی‌گرم بر کیلوگرم موبوط به پل چوم می‌باشد. <strong></strong></p><p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> به طور کلی در منطقه شهری نسبت به پایین ‌دست رودخانه مقدار سرب بیشتری مشاهده شد. بیشترین مقدار کادمیوم (2 میلی گرم بر کیلوگرم) در ایستگاه پنجم (پل ورزنه) و در بقیه ایستگاه‌ها مقدار آن بسیار ناچیز بود. بنابراین، رسوبات زاینده‌رود از نظر میزان حضور کادمیوم غیر‌آلوده می‌باشد. </p> <p><strong>Background:</strong> The Zayandeh Rud, as a main river in the center of Iran, is the most important source of water for irrigation, industrial development and municipal use. The aim of this study was to evaluate the changes in contamination of Zayandeh Rud sediments. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> Samples were taken from the 6 stations along the river. Electrical conductivity, pH, organic matter and concentration of Pb, Cd and Ni were determined in the sediment samples.</p><p><strong>Results:</strong> The results showed a much sharper increase in electrical conductivity from station no.4 (Ejieh) to station no. 6 (Gavkhuni). Also, the sediment pH of Zayandeh Rud was alkaline with a minimum of 7.3 in station no. 2 (Chom) and a maximum of 7.9 in station no. 4. Concentration of Ni and content of organic matter increased from station no. 1 (Siosepol) to station no. 3 (Ziyar). The highest concentration of Pb was 72.1 mg/kg in station no. 2. </p><p><strong>Conclusion:</strong> According to the results of this study, concentration of Pb in urban areas was higher than the downstream. Concentration of Cd was 2 mg/kg in station no. 5 and in another stations was very low. Therefore, the sediments of the river are not contaminated with cadmium. </p> فلزات سنگین، رودخانه زاینده رود، آلودگی، رسوب Heavy metals, Zayandeh Rud River, Contamination, Sediment 585 586 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-914&slc_lang=fa&sid=1 Rozita Baradaran رزیتا برادران rozita.baradaraqn@yahoo.com 290031947532846009369 290031947532846009369 Yes Islamic Azad University, Khorasgan Branch دانشگاه ‌آزاد ‌اسلامی، واحد خوراسگان Mahmood Kalbasi محمود کلباسی 290031947532846009370 290031947532846009370 No Jaber Fallahzade جابر فلاح‌زاده 290031947532846009371 290031947532846009371 No