fa کاربرد مدل تصمیم گیری چند معیاره در انتخاب جاذب بهینه ید رادیواکتیو هوابرد ناشی از تاسیسات و نیروگاه های هسته ای در ایران medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <p><strong>سابقه و هدف:</strong> یکی از مهمترین آلاینده های تاسیسات هسته ای ید می باشد و برای حذف آن تا کنون جاذب های متفاوتی ارائه شده است. هدف از انجام این مطالعه انتخاب جاذب های بهینه ید رادیواکتیو هوابرد، متناسب با شرایط کشور ایران است. </p><p><strong>مواد و روش ها:</strong> برای اجرای مدل بهینه سازی، در ابتدا هشت معیار انتخاب شد و وزن آنها با استفاده از روش های اسمارت (SMART) و بردار ویژه (Eigene Vector) تعیین گردید و اوزان با میانگین گیری هندسی تبدیل به یک وزن شد. سپس، با استفاده از دو روش بهینه سازی، ساو (SAW) و تاپسیس (TOPSIS)، شاخص ها اولویت بندی شدند. </p><p><strong>نتایج:</strong> بیشترین وزن معیارها مربوط به هزینه تامین مواد اولیه و کمترین وزن مدت زمان نگهداری است. بر اساس اولویت بندی، در حال حاضر باید ابتدا از زغال فعال به عنوان جاذب بهینه استفاده کرد. از دو روش تاپسیس و سا برای اولویت بندی انواع بسترهای جذبی استفاده شد که نتایج هر دو روش اولویت بندی یکسان بود. هم چنین، نتایج نشان داد که به ترتیب زغال فعال معمولی، زغال فعال آغشته با TEDA، زغال فعال آغشته به HMTA و زئولیت های نقره، به ترتیب بهترین انتخاب برای جاذب ها در ایران هستند. </p><p><strong>نتیجه گیری:</strong> اگرچه زغال فعال آغشته به TEDA دارای بهینه ترین میزان جذب است، ولی به دلیل تاثیری که سایر شاخص ها در انتخاب آن دارد، این بستر جاذب اولویت دوم را به خود اختصاص می دهد. باید با رفع گلوگاه های فن آورانه در تولید صنعتی زغال فعال آغشته به TEDA، سیستم های حفاظت فردی و گروهی را با استفاده از این جاذب ارتقاء داد. </p> <p><strong>Background:</strong> Iodine is one of the most important pollutants in nuclear installations and various absorbents have been proposed to remove it. The purpose of this study was to select the optimal airborne iodine absorbents according to the conditions in Iran. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> To implement the optimization model, at first, eight criteria were selected and their weights were determined using the SMART and Eigenevector methods. Then these weights were converted to one weight by the geometric mean. Finally, the indexes were prioritized using the two optimization methods of SAW and TOPSIS. </p><p><strong>Results:</strong> Maximum weight of the criteria was related to the cost of providing the raw material and minimum to the storage time. Based on priority, the activated charcoal should be used as an optimum absorbent. TOPSIS and SAW methods were used to prioritize different absorbent beds the results were equal in both methods. Furthermore, the results indicated that conventional activated charcoal, activated charcoal impregnated with TEDA, activated charcoal impregnated with HMTA and silver Zeolites are respectively the best absorbents in Iran.</p><p><strong>Conclusion:</strong> Although the activated charcoal impregnated with TEDA has the most optimum rate of absorption, considering the influence of other parameters on its selection, this absorbent assigns a secondary priority. By eliminating technological bottlenecks in industrial production of activated carbon impregnated with TEDA, the individual and collective protection systems will be upgraded. </p> نیروگاه ها هسته ای، تاسیسات هسته ای، تصمیم گیری چند معیاره، ید رادیو اکتیو، زغال فعال Nuclear power plants, Nuclear facilities, Multi-criteria decision-making, Iodine, Activated carbon 461 467 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-890&slc_lang=fa&sid=1 Naser Moharam-Nejad ناصر محرم نژاد 290031947532846009415 290031947532846009415 No Hashem Setareh هاشم ستاره setareh8191@gmail.com 290031947532846009416 290031947532846009416 Yes Science & Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات Abbas Toloie Eshlaghi عباس طلوعی اشلقی 290031947532846009417 290031947532846009417 No