fa بررسی مرفولوژیکی و مولکولی (28S, rDNA) ایزوله های گوسفندی دیکروسلیوم در استان های شمالی و مرکز ایران medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research <p><strong>سابقه و هدف:</strong> دیکروسلیازیس بیماری انگلی کبدی است که دارای اهمیت بالینی و اقتصادی برای انسان و صنعت پرورش دام است. باتوجه به اهمیت بهداشتی و اقتصادی بیماری، در این مطالعه پارامترهای مرفومتریک و مولکولی ناحیه 28S rDNA ایزوله های گوسفندی دیکروسلیوم در استان های شمالی و مرکزی ایران طی سال های 90–1389 تعیین شده است. </p><p><strong>مواد و روش ها:</strong> در مجموع 200 ترماتوداز کبد گوسفندانی که به‌طور طبیعی در استان های آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، مازندران و تهران آلوده شده بودند، جمع آوری گردید. شاخص های مرفولوژیک کرم های بالغ بر اساس پارامترهای مرفومتریک اندازه گیری شد. از این تعداد 60 نمونه برای بررسی های مولکولی انتخاب شدند. در ابتدا DNA انگل استخراج شده، سپس واکنش PCR برای تکثیر بخشی از ناحیه 28S صورت گرفت. با تکنیک RFLP و با استفاده از آنزیم محدودالاثر Tru1I گونه ی انگل تشخیص داده شد. در انتها از محصول خالص شده PCR، تعیین توالی صورت گرفت.</p><p><strong>نتایج:</strong> بر اساس شاخص قابل اعتماد مرفولوژیک موقعیت بیضه ها، تمام ایزوله ها، دارای دو بیضه پشت سرهم بودند. الکتروفورز محصول PCR در تمامی ایزوله های گوسفندی دیکروسلیوم باند bp963 نشان داد که شبیه موارد ثبت شده در بانک ژن بود. الگوی RFLP نشان دهنده ی 4 محل برش و تشکیل فراگمنت های bp116، bp145، bp 293 و bp409 بود. گرچه اختلاف شاخص‌های مرفومتریک در استان های مختلف معنی دار بود، ولی بررسی ژنومیک نشان دهنده ی وجود مشابهت بین توالی ها در استان های مورد برسی بود.</p><p><strong>نتیجه گیری:</strong> شاخص های مرفومتریک و مولکولی نشان دادند که دیکروسلیوم دندریتیکوم، تنها گونه‌ی مناطق شمال و مرکز ایران می باشد. </p> <p><strong>Background:</strong> Dicroceliosis is a hepatic parasitic disease of clinical and financial significance for both human health and animal breeding. Considering the health and economic importance of the disease, this study aimed to determine the morphological and molecular characterization of 28S rDNA for Dicrocoelium isolated from sheep in the north and center of Iran during 2010-11. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> A total number of 200 trematodes were collected during an abattoir inspection from livers of naturally infected sheep in East Azerbaijan, Razavi Khorasan, Mazandaran and Tehran provinces in Iran. Adult worms were morphologically identified based on morphometric characterization and 60 specimens were characterized molecularly by sequencing. For molecular study, DNA was extracted and 28S rDNA region was amplified by PCR. Then, Tru1I fastdigest restriction enzyme and also RFLP technique were used to identify the parasite species. Finally, the PCR product was sequenced.</p><p><strong>Results:</strong> A remarked morphological characteristic was that the orientation of testes in all isolates, were in tandem. The homological comparison of sequences showed that 28S rDNA in all isolates of Dicrocoelium had 963 bp and were similar to standard strain registrated in Genbank. RFLP pattern from D.dendriticum, which had 4 cut sites, produced 116, 145, 293 and 409 bp fragments. Although the morphological characterization in various provinces was significanly different, molecular identification showed that all specimens were identical (D.dendriticum) and there was not a significant difference between sequences of the collected parasites.</p><p><strong>Conclusion:</strong> Morphological and molecular assays show that Dicrocoelium dendriticum is the only species of Dicrocoelium among sheep in the north and center of Iran. </p> دیکروسلیوم، مرفولوژی، تعیین توالی، گوسفند، 28S،rDNA ، RFLP Dicrocoelium, Morphology, Sequencing, Sheep, 28S gene, rDNA, RFLP 135 145 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-176-865&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Arbabi محسن اربابی 290031947532846007606 290031947532846007606 No abdolhosein Dalimi-Asl عبدالحسین دلیمی اصل 290031947532846007607 290031947532846007607 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Fatemeh Ghaffarifar فاطمه غفاری فر 290031947532846007608 290031947532846007608 No Mahdi Foorozandeh-Moghadam مهدی فروزنده مقدم 290031947532846007609 290031947532846007609 No