سابقه و هدف: معمولا گنادوتروپین­ها در حیوانات و انسان برای تحریک تخمک­گذاری و افزایش تعداد تخمک­های قابل دسترس برای تکنیک ­ هایی مانند IVF استفاده می­شود. هدف در این مطالعه بررسی اثر هورمون­های HMG و r-FSH بر تکوین فولیکول­های تخمدان موش ماده­ی نابالغ نژاد Balb/C است.

مواد و روش­ها: در این پژوهش تجربی جهت بررسی اثر هورمون­های HMG و r-FSH بر تخمدان، تعداد 60 موش ماده­ی 21 روزه Balb/C انتخاب و به 4 گروه مساوی کنترل، شاهد آزمایشگاهی، آزمون 1 ( HMG ) و آزمون 2 ( r-FSH ) تقسیم شدند. گروه کنترل در شرایط طبیعی در اتاق پرورش حیوانات نگهداری شدند. به گروه شاهد آزمایشگاهی، فقط سرم نمکی تزریق شد و به گروه آزمون 1 مقدار IU/ml HMG 5/7 و به گروه آزمون 2 مقدار IU/ml r-FSH 5/7 تزریق شد. 48 ساعت بعد از تزریق، موش­ها تشریح و تخمدان­ها خارج گردید و پس از بررسی­های اولیه ریخت­شناسی و ثبت وزن و اندازه تخمدان­ها، به کمک مطالعات میکروسکوپی نوری تعداد فولیکول­های اولیه، فولیکول­های ثانویه، فولیکول­های در حال رشد، فولیکول­های رشدیافته و فولیکول­های آنترال اولیه بررسی و با نمونه­های کنترل و شاهد آزمایشگاهی مقایسه شد. داده­های کمی حاصل برای مقایسه­ی میانگین تعداد انواع فولیکول­ها با استفاده از آزمون آماری kolmogorov-smirnov و برای مقایسه­ی اندازه و وزن تخمدان­ها با استفاده از تجزیه و تحلیل واریانس تک­عاملی بررسی گردید.

نتایج: یافته­های حاصل نشان داد، استفاده از r-FSH باعث افزایش معنی­دار اندازه­ی تخمدان­ها می­شود (006/0 p £ ) لیکن بر وزن تخمدان­ها و تعداد انواع فولیکول­ها اثر معنی­دار ندارد (05/0 p> ) همچنین استفاده از HMG باعث افزایش معنی­دار وزن تخمدان (047/0 p £ ) و تعداد فولیکول­های آنترال اولیه می­شود (001/0 p< ) لیکن بر اندازه­ی تخمدان و تعداد فولیکول­های اولیه، فولیکول­های ثانویه، فولیکول­های در حال رشد و رشدیافته اثر معنی­دار ندارد (05/0 p> ).

نتیجه­گیری: نتایج حاصل از پژوهش حاضر بیان­گر آن است که هر دو هورمون r-FSH و HMG تاثیری بر روی مراحل اولیه رشد و نمو فولیکول­های تخمدانی موش ندارند. در حالی که HMG بر مراحل انتهایی تکوین فولیکول­ها اثر داشته و در نتیجه میزان تخمک­گذاری در گروه HMG بیشتر بوده و اثر بهتری در روند تحریک تخمدان دارد.