سابقه و هدف: بنزوات سدیم به عنوان یک ماده­ی ضدعفونی­کننده بر علیه میکروارگانیسم­ها در مواد غذایی مصرف می­شود. برخی گزارشات حکایت از آثار سوء بنزوات سدیم بر بافت بیضه، گونادوتروپین­ها و هورمون­های تیروئیدی دارد. هدف از این مطالعه تعیین اثرات بنزوات سدیم بر بافت بیضه، گونادوتروپین­ها و هورمون­های تیروئیدی در موش سوری نژاد Balb/C نر بالغ است .

مواد و روش­ها :‍ در این پژوهش تجربی 18 سر موش سوری نژاد Balb/C نر بالغ با سنین 12-10 هفته به صورت تصادفی در سه گروه 6تایی قرار گرفتند. به گروه کنترل، آب معمولی و به گروه اول تجربی روزانه 140 میلی­گرم بر کیلوگرم بنزوات سدیم محلول در آب و به گروه دوم تجربی روزانه 280 میلی­گرم بر کیلوگرم بنزوات سدیم محلول در آب و به مدت 60 روز داده شد. در پایان تجربه پس از بیهوشی، خون­گیری از بطن چپ به عمل آمد و برای سنجش هورمونی، سانتریفوژ گردید. پس از کشتن موش­ها، بیضه­ها از بدن خارج گردید و پس از مطالعات مرفولوژیکی در گلوتارالدئید به عنوان فیکساتیو قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده نرم­افزار SPSS نسخه­ی 12 و آزمون t-test انجام شد.

نتایج: تفاوت وزن بدن موش­ها بین گروه­های تجربی و کنترل، معنی­دار نبود. مقادیر هورمون­های FSH و LH فقط در گروه­ تجربی دوم نسبت به گروه کنترل، کاهش معنی­داری را نشان داد (0001/0 p< ). درصورتی که کاهش تستوسترون در هر دو گروه تجربی نسبت به گروه کنترل کاهش معنی­داری را نشان داد (0001/0 p< ). کاهش هورمون­های T3 و T4 و افزایش هورمون TSH در گروه دوم تجربی معنی­دار بود ( 001/0 p< ). مطالعه­ی فراساختمانی بیضه نشان داد هسته­ی سلول­های جنسی حالت پیکنوزه دارد، همچنین واکوئول­های متسع فراوان در سیتوپلاسم سلول­های آن دیده شد.

نتیجه­گیری: بنزوات سدیم موجب کاهش هورمون­های گونادوتروپین، تستوسترون و T3 ، T4 می­گردد. در نتیجه پیشنهاد می­شود در حد امکان در م و اد غذایی، دارویی و بهداشتی از مواد جایگزین استفاده شود .