سابقه و هدف: با توجه به شیوع نسبتا بالای تالاسمی مینور در ایران و افزایش شیوع تالاسمی ماژور در ازدواج های ناقلین تالاسمی با یکدیگر و اختلالات ناشی از افزایش آهن بر روی سیستم هورمونی درون ریز، مطالعه فوق جهت بررسی اختلال های عملکرد غده تیروئید ناشی از تالاسمی ماژور در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان علی اصغر تهران طی سال 1375 انجام گرفت.

مواد و روش ها: پژوهش به روش توصیفی (Descriptive) بر روی 47 نفر از بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور (21 نفر دختر و 26 نفر پسر) که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند انجام گرفت. محدوده سنی بیماران بین 6 الی 21 سال بود. آزمایش های خون شناسی و کروماتوگرافی هموگلوبین A2 برای تایید بیماری تالاسمی ماژور و هورمون های عملکرد تیروئیدی T3 و T4 و T3Uptake و TSH و فریتین برای همه بیماران انجام گرفت. تغییرات عملکرد محور هیپوفیز-تیروئید در بیماران مشخص شد.

یافته ها: سطح سرمی فریتین در همه بیماران به طور غیر طبیعی بالا بود. میانگین هورمونهای تیروئیدی T3 و T4 و T3Uptake و TSH در بیماران تالاسمی ماژور در مقایسه با مقادیر ذکر شده در کتب مرجع اختلاف بارزی نشان نمی دهد. با این حال میزان T3 در بیماران پسر (133 میکروگرم در دسی لیتر) کمتر از بیماران دختر (142 میکروگرم در دسی لیتر) بوده است. میزان هورمون T4 در بیماران پسر (9.8 میکروگرم در دسی لیتر) نیز کمتر از بیماران دختر (10.1 میکروگرم در دسی لیتر) بوده است.

نتیجه گیری: با توجه به کاهش رشد کودکان و نوجوانان مبتلا به تالاسمی ماژور در مقایسه با کودکان و نوجوانان سالم و نظر به این که عملکرد غده تیروئید در بیماران تالاسمی ماژور با افراد سالم یکسان است. از این رو، پیشنهاد می شود که عملکرد هورمون رشد، ذخیره هورمون رشد و هورمون شبیه انسولین I و عوامل دیگر که در رشد کودکان دخیل هستند مورد بررسی قرار گیرند.