سابقه و هدف: با توجه به اینکه انسان در معرض تشعشعات گاما ناشی از رادیوتراپی و پرتوهای X تشخیصی قرار میگیرد، بررسی اثرات تشعشعات گاما بر بافتهای مختلف انسان ضروری به نظر میرسد. هدف از این تحقیق بررسی اثرات تشعشعات گاما بر فرآیند اسپرماتوژنز در موش صحرایی بالغ و نقش اپی نفرین ب ه عنوان محافظت کننده است.
مواد و روش ها: در این بررسی تجربی دستگاه مولد اشعه ی گاما با شدت 25 گری به کار گرفته شد و تعداد 120 راس موش صحرایی نژاد Wistar به عنوان مدل آزمایشگاهی در 4 گروه مساوی انتخاب گردیدند . 1- گروه تیمار با اپی نفرین، 2-گروه تیمار با سرم نمکی (کنترل)، 3 - گروه تیمار با اپی نفرین و تشعشعات گاما، 4- گروه تیمار با سرم نمکی و تشعشعات گاما با شدت 25 گری. تزریق اپی نفرین به مقدار sub lethal dose (1ml/kg) به صورت زیرجلدی در ناحیه ی شکم صورت پذیرفته است. تعداد 60 راس موش صحرایی برای ب ه دست آوردن Lethal dose (LD50) مورد آزمایش قرار گرفت و LD50 اپینفرین به میزان ml/kg 2 تعیین شد. در پایان پس از تشریح و بیرون آوردن بیضه ی حیوانات و عملیات مربوط به آماده سازی اسلاید و مطالعه ی آنها، تعداد سلول های اسپرماتوگونی، تعداد سلول های اسپرماتوسیت اولیه، تعداد سلول های اسپرماتید ، تعداد اسپرماتوزوئیدها و تعداد سلول های بینابینی و سلول های سرتولی مورد بررسی و شمارش قرار گرفت.
نتایج: یافت ه ها نشان داد که در گروه تیمار با اشعه ی گاما با شدت 25 گری لوله های اسپرم ساز از هم فاصله گرفتند و همچنین تعداد سلول های اسپرماتوگونی و سلول های اسپرماتید و اسپرم به صورت معنی دار (05/0 p< ) کاهش یافت. تعداد سلولهای اسپرماتوسیت اولیه و میزان ترشحات در لولههای اسپرمساز در گروه تیمار با گاما در مقایسه با گروه کنترل افزایش معنیداری (05/0 p< ) مشاهده شد.
نتیجه گیری: در پایان، گروه تیمار با اپی نفرین و تشعشعات گاما این عوارض را نشان نداد و عملکرد اپی نفرین به عنوان یک م حافظت کننده به خوبی مشخص شد. به نظر می رسد اپی نفرین با کاهش جریان خون و ایجاد هیپوکسی، سلول ها و بافت ها را از اثرات زیانبار رادیکال های آزاد که تحت ت ا ثیر تشعشعات گاما حاصل می شوند، حفظ می کند.
