سابقه و هدف:�سندرم روده تحریک پذیر شایع ترین علت مراجعه به متخصصان گوارش می باشد. با توجه به شیوع IBS و گزارشات متفاوت موجود از تاثیر داروهای مختلف و جهت گیری درمان ها به سوی داروهای نوروترانسمیتری و به جهت عدم وجود داروهای اختصاصی، همچنین قیمت گزاف این داروها و به منظور تعیین تاثیر فلوکستین، نورتریپتیلین و آمی تریپتیلین این تحقیق روی مراجعه کنندگان به یک کلینیک خصوصی شهر تهران در سال 1379 انجام گرفته است.

مواد و روش ها:�تحقیق به روش کارآزمایی بالینی روی 173 فرد مبتلا به IBS انجام گرفته است. تشخیص بیماری براساس معیارهای Rome گذاشته شد. بیماران برحسب مراجعه و به طور تصادفی در سه گروه درمانی قرار گرفتند و به آن ها به ترتیب فلوکستین 20 میلی گرم روزانه، آمی تریپتیلین 25 میلی گرم شب ها و نورتریپتیلین 25 میلی گرم شب ها تجویز شد. اطلاعات بیماران قبل و بعد از درمان در یک پرسش نامه ثبت گردید و نهایتا مورد قضاوت آماری قرار گرفت.

یافته ها:�تحقیق روی 173 بیمار شامل 53 بیمار در گروه یبوست، 57 بیمار در گروه اسهال و 63 بیمار در گروه درد شکم صورت گرفت. در گروه درمانی فلوکستین 50 نفر، نورتریپتیلین 69 نفر و آمی تریپتیلین 54 نفر قرار گرفتند. فلوکستین در افزایش دفعات اجابت مزاج بیماران یبوستی موثر است (از 2.56 بار در هفته به 12 بار در هفته) (P<0.02) ولی در کاهش دفعات اجابت مزاج بیماران اسهالی بی تاثیر است (NS). آمی تریپتیلین باعث بهبود دفعات اجابت مزاج بیماران یبوستی (از 2.31 بار در هفته به 6.54 بار) (P<0.01) و در بیماران اسهالی (17.26 بار در هفته به 11.79 بار) (P<0.01) شد. نورتریپتیلین هم در بهبود دفعات اجابت مزاج بیماران یبوستی (از 2.67 بار در هفته به 6.33 بار) (P<0.01) و بیماران اسهالی (20.64 بار در هفته به 12.23 بار) (P<0.01) موثر بود. فلوکستین و TCAها به طور معنی داری در بهبود درد، نفخ و عملکرد عمومی بیماران موثر بودند و هیچ یک نسبت به دیگری برتری محسوسی نداشتند. در مورد عوارض دارویی، score عوارض مربوط به آمی تریپتیلین نسبت به فلوکستین و نورتریپتیلین به طور معنی داری بیشتر بود (P<0.01) ولی در score عوارض مربوط به نورتریپتیلین و فلوکستین تفاوت معنی داری وجود نداشت (NS).

نتیجه گیری و توصیه ها: به نظر می رسد که فلوکستین در مقایسه با TCAها در بیماران یبوستی موثرتر و کم عارضه تر می باشد. ولی در بیماران با چهره غالب اسهال، فلوکستین موثر نمی باشد.