سابقه و هدف: این مطالعه به منظور ارزیابی تغییرات شاخص های اشک و یافته های میکروسکوپی کونفوکال بعد از کراس لینکینگ قرنیه در بیماران مبتلا به کراتوکونوس پیشرونده در بیمارستان فارابی طی سال 1391 انجام گردیده است.
مواد و روش ها: در این مطالعه تحلیلی، 32 چشم از 23 بیمار با میانگین سنی 20/91 سال مبتلا به کراتوکونوس پیشرونده بررسی شدند. کراس لینکینگ استاندارد برای همه بیماران انجام شد. ارزیابی بینایی، انکساری و توپوگرافیک قبل و شش ماه بعد از عمل انجام شد. بررسی عملکرد اشک و میکروسکوپی کونفوکال قبل از عمل، یک ماه بعد و شش ماه بعد از عمل با استفاده از آزمون t زوجی صورت گرفت.
نتایج: در بررسی میکروسکوپی کونفوکال تمام چشم ها کاهش یا فقدان شبکه عصبی زیر اپی تلیال نشان دادند. اختلاف تراکم سلول های بازال اپی تلیوم، متوسط سطح سلولی اپی تلیوم و تراکم کراتوسیت ها در استرومای قدامی و میانی و پلئومورفیسم سلول های اندوتلیال یک ماه و شش ماه بعد از کراس لینکینگ از نظر آماری معنی دار بود (P<0/05). تغییر در تعداد سلول های اندوتلیال و پلی مگاتیسم بعد از شش ماه از نظر آماری معنی دار نبود. بهبود قابل توجه در حدت بینایی اصلاح نشده و اصلاح شده، مریدین مسطح و کراتومتری ماکسیموم در پنتاکم بعد از شش ماه ایجاد شد.
نتیجه گیری: کراس لینکینگ می تواند باعث کاهش قابل توجه در شبکه عصبی زیر اپی تلیوم و تغییرات قابل توجه در تراکم کراتوسیت های استرومای قدامی و میانی شود.