Feyz Medical Sciences Journal

fa مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی با بسته روانی–آموزشی بر رفتارهای خودآسیب‌رسان و عدم تحمل بلاتکلیفی در دانش‌آموزان دختر با گرایش به مصرف مواد Comparative Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy and a Psycho-Educational Package on Self-Harming Behaviors and Intolerance of Uncertainty in Female High School Students with Substance Use Tendency medicine, paraclinic medicine, paraclinic پژوهشي Research زمینه و هدف: دوره نوجوانی با تغییرات زیستی، شناختی و هیجانی گسترده همراه است و حساسیت بالای هیجانی در این دوره می‌تواند نوجوانان را به رفتارهای پرخطر سوق دهد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی با بسته روانی–آموزشی بر رفتارهای خودآسیب‌رسان و عدم تحمل بلاتکلیفی در دانش‌آموزان دختر دارای گرایش به مصرف مواد انجام شد. روش: این مطالعه از نوع شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه کنترل بود و 4۵ دانش‌آموز در معرض خطر به‌صورت تصادفی در سه گروه 1۵ نفره قرار گرفتند. گروه‌های مداخله، ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای دریافت کردند. این مداخلات شامل رفتاردرمانی دیالکتیکی و بسته روانی-آموزشی بود.  گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه گرایش به اعتیاد، خودسنجی رفتارهای خودآسیب‌رسان و مقیاس تحمل نکردن بلاتکلیفی بود. یافته‌ها: هر دو <a style="">مداخله د</a>ر مرحله پس‌آزمون موجب کاهش معنادار عدم تحمل بلاتکلیفی در مقایسه با گروه کنترل شدند (0/01P <) و تفاوت معناداری بین دو مداخله مشاهده نشد (۰/05P >). در <a>مرحله</a> پیگیری، تنها بسته روانی–آموزشی تفاوت معنادار خود را با گروه کنترل حفظ کرد (0/01P<)، در حالی که رفتاردرمانی دیالکتیکی در پیگیری با کنترل تفاوت معنادار نداشت (۰/05P >)؛ این یافته نشان‌دهنده پایداری بیشتر اثر بسته روانی–آموزشی در بلندمدت است. نتیجه‌گیری: مداخلات کوتاه‌مدت مدرسه‌محور بر کاهش رفتارهای خودآسیب‌رسان مؤثر نبودند، اما هر دو روش در بهبود تحمل بلاتکلیفی کارآمد بوده و بسته روانی–آموزشی پایداری بالاتری در پیگیری نشان داد؛ لذا برای خودآسیب‌رسانی نیازمند درمان‌های انفرادی و جامع‌تری هستیم. Background and Aim: Adolescence is accompanied by extensive biological, cognitive, and emotional changes, and heightened emotional vulnerability during this period can predispose adolescents to high-risk behaviors. This study aimed to compare the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy (DBT) and a psychoeducational package on self-harm behaviors and intolerance of uncertainty among female high school students with a tendency toward substance use. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest and follow-up design with a control group. Forty-five at-risk female students were randomly assigned to three groups of 15 each. The intervention groups received twelve 90-minute sessions of either DBT skills training or the psychoeducational package, while the control group received no intervention. The research instruments included the Addiction Tendency Questionnaire, the Inventory of Statements about Self-Injury (ISAS), and the Intolerance of Uncertainty Scale (IUS). Results: Findings indicated that the main effects of time (p=0.216) and group (p=0.322), as well as the time ×times× group interaction effect (p=0.225were not statistically significant for self-harm behaviors, indicating that the interventions did not significantly reduce these behaviors. In contrast, for intolerance of uncertainty, the time ×times× group interaction was statistically significant (p=0.011). In the posttest, both interventions significantly reduced intolerance of uncertainty compared to the control group (p<0.001), with no significant difference between the two active interventions (p=1.000). However, at the follow-up stage, only the psychoeducational package maintained a significant difference compared to the control group (p<0.001). Conclusion: Both interventions led to a significant reduction in intolerance of uncertainty at post-test compared with the control group (P < 0.01), with no <a>significant</a>  difference between the two interventions (P > 0.05). At follow-up, only the psychoeducational package maintained a significant difference from the control group (P < 0.01), whereas dialectical behavior therapy did not differ significantly from the control group (P > 0.05), indicating greater durability of the psychoeducational package's effect in the long term. دختران نوجوان, گرایش به مصرف مواد, رفتارهای خودآسیب‌رسان, عدم تحمل بلاتکلیفی, رفتاردرمانی دیالکتیکی, بسته روانی-آموزشی Adolescent girls, Substance use tendency, Self-harming behaviors, Intolerance of uncertainty, Dialectical behavior therapy, Psycho-educational package 0 0 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5165-1&slc_lang=fa&sid=1 Zhila Niazi Mirak ژیلا نیازی میرک zlilaniazimirak@gmail.com 2900319475328460053829 2900319475328460053829 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Mohammad Narimani محمد نریمانی narimani@uma.ac.ir 2900319475328460053830 2900319475328460053830 Yes University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Seyfollah Aghajani سیف‌الله آقاجانی Sf_aghajani@yahoo.com 2900319475328460053831 2900319475328460053831 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Akbar Atadkht اکبر عطادخت atadokht@uma.ac.ir 2900319475328460053832 2900319475328460053832 No University of Mohaghegh Ardabili, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Ardabil, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران