Feyz Medical Sciences Journal

fa بیسفنول آ: یک زنواستروژن در نوجوانان ناشی از مصرف مواد غذایی بسته‌بندی شده Bisphenol A: A Xenoestrogen in Adolescents Induced by Packaged Food Intake medicine, paraclinic medicine, paraclinic سرمقاله Editorial سلامت غدد درون‌ریز نوجوانان به عنوان یکی از حساس ترین دوره‌های تکاملی، در معرض تهدید فزاینده ترکیبات مختل‌کننده غدد درون‌ریز (Endocrine Disrupting Chemicals- EDCs) قرار دارد. در میان این ترکیبات، بیسفنول آ (Bisphenol  A - BPA)  به عنوان یک زنواستروژن (xenoestrogen) قوی، به طور گسترده در تولید ظروف پلی‌کربنات، رزین‌های اپوکسی و پوشش داخلی قوطی‌های کنسرو استفاده می‌شود (1). مهم‌ترین راه مواجهه انسان با BPA ، به ویژه در گروه‌های سنی جوان، از طریق رژیم غذایی و مهاجرت این ترکیب از بسته‌بندی به مواد غذایی است (2). گرمای محیط، زمان تماس و اسیدی بودن مواد غذایی می‌توانند فرآیند مهاجرت BPA از قوطی‌های کنسرو و ظروف پلاستیکی به غذا و آشامیدنی ها را تسریع کنند. مطالعات میدانی نشان داده‌اند که BPA در طیف وسیعی از مواد کنسرو شده، از جمله حبوبات، سبزیجات و حتی غذاهای کودک قابل شناسایی است (2). آمارهای جهانی حاکی از آن است که بیش از ۹۰٪ کودکان و نوجوانان در معرض سطوح قابل تشخیص BPA هستند (1).  BFAاز طریق اتصال به گیرنده‌های استروژنی ERα) و (ERβ و همچنین گیرنده‌های مرتبط با گیرنده استروژن (GPER) عمل می‌کند. قدرت استروژنی BPA اگرچه از استرادیول طبیعی کمتر است، اما به دلیل مصرف گسترده و تجمع زیستی، می‌تواند تعادل هورمونی ظریف نوجوانان را بر هم بزند. یک مطالعه مروری اخیر نشان می‌دهد که مواجهه با BPA  در دوره نوجوانی باعث کاهش تراکم dendritic spines در هیپوکامپ و قشر پیش‌پیشانی می‌شود که اختلال در حافظه فضایی و عملکردهای شناختی را به دنبال دارد (3). مهم‌ترین پیامد مواجهه با BPA در نوجوانان، تسریع زمان بلوغ و القای فنوتیپ‌های شبه سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) است. یک مطالعه تجربی بر روی موش‌های صحرایی ماده نوجوان نشان داد که مواجهه با BPA به مدت ۱۰ هفته منجر به اختلال در چرخه تخمک‌گذاری، افزایش سطح تستوسترون و انسولین، کاهش سطح استرادیول و در نهایت کاهش چشمگیر باروری در بزرگسالی می‌شود (4). این یافته‌ها با مشاهدات بالینی در دختران نوجوان مبتلا به PCOS که سطوح بالاتری از BPA در ادرار آن‌ها یافت می‌شود، همخوانی دارد. در پسران نیز BPA می‌تواند با تقلید از اثرات استروژن، روند طبیعی بلوغ را مختل کند. یک مطالعه کوهورت در اسپانیا رابطه مستقیمی بین سطوح بالای BPA در کودکان ۹ تا ۱۱ ساله و افزایش مشکلات رفتاری و شناختی در سنین ۱۶ تا ۱۷ سالگی نشان داد (5).  این مطالعه مکانیسم اپی‌ژنتیک متیلاسیون ژن فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF)  را به عنوان واسطه این اثرات معرفی کرده است. بر اساس داده‌های برنامه ملی بررسی سلامت و تغذیه آمریکا (NHANES) ، نوجوانان نسبت به بزرگسالان سطوح بالاتری از متابولیت‌های BPA  را در ادرار نشان می‌دهند. علت این حساسیت بالا، مصرف بیشتر غذاهای بسته‌بندی‌شده و فست فودها در این گروه سنی، همراه با تکامل ناقص سیستم دفع کبدی کلیوی است.  یک مطالعه روی کودکان تایلندی نشان داد که کودکان کمتر از ۱۰ سال، ۱.۳ تا ۱.۶ برابر بیشتر از کودکان بزرگتر در معرض بیسفنل‌ها قرار دارند و استفاده از ظروف پلاستیکی برای نگهداری غذا به طور مستقیم با افزایش سطح BPF و BPS  (جایگزین‌های (BPA) همراه است (6). با افزایش محدودیت‌های قانونی برای استفاده از BPA (به‌ویژه در اتحادیه اروپا و کانادا) ، صنایع به سمت استفاده از آنالوگ‌هایی مانند بیسفنول S  (BPS)، بیسفنولF (BPF)  و بیسفنول (BPAF) AF روی آورده‌اند. یک مطالعه جدید با آزمایش ۲۶ جایگزین BPA نشان داد که بسیاری از این ترکیبات نه تنها بی‌خطر نیستند، بلکه سمیت استروژنی مشابه یا حتی قوی‌تر از خود BPA دارند و برخی از آن‌ها مسیرهای جدیدی مانند فعال‌سازی گیرنده ها را نیز تحریک می‌کنند (7). شواهد کنونی به وضوح نشان می‌دهد که بیسفنول آ و آنالوگ‌های آن، به عنوان زنواستروژن‌های پایدار در بسته‌بندی مواد غذایی، یک تهدید جدی برای سلامت غدد درون‌ریز نوجوانان محسوب می‌شوند. از آنجا که حذف کامل این ترکیبات از چرخه مصرف در کوتاه مدت امکان‌پذیر نیست، اما پیشنهاداتی برای  سیاست گذاران سلامت جامعه پیشنهاد می‌شود: 1- برچسب‌گذاری اجباری:  الزام درج عبارت (( فاقد بیسفنول)) بر روی تمام ظروف پلی‌کربنات و قوطی‌های کنسرو، همراه با ذکر نوع جایگزین مصرفی. 2-  تغییر الگوی تغذیه‌ای نوجوانان: ترویج  مصرف مواد غذایی تازه و حداقل فرآوری‌شده به جای غذاهای کنسروی و بسته‌بندی‌شده. مطالعه اسپانیایی نشان داده است که پای بندی به رژیم غذایی مدیترانه‌ای (غنی از میوه، سبزی و حبوبات تازه) با کاهش معنی‌دار مواجهه با BPA همراه است (8). 3- آموزش همگانی: آگاه‌سازی خانواده ‌ها درباره مضرات حرارت دادن مواد غذایی در ظروف پلاستیکی و لزوم استفاده از ظروف شیشه‌ای یا استیل برای نگهداری غذای گرم کودکان و نوجوانان (9). در مجموع، بیسفنول آ (BPA) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ترکیبات مختل‌کننده سیستم غدد درون‌ریز، تهدیدی جدی و رو ‌به‌گسترش برای سلامت نوجوانان محسوب می‌شود، به‌ویژه با توجه به نقش آن در اختلالات هورمونی، پیامدهای عصبی و اثرات احتمالی بر بلوغ و باروری. اهمیت این موضوع نه تنها در گستردگی مواجهه جمعیت نوجوان از طریق مواد غذایی بسته‌بندی‌شده، بلکه در اثرات زیستی قابل توجه آن در دوره‌های حساس تکاملی نهفته است. با وجود پیشرفت‌های پژوهشی، همچنان شکاف‌های مهمی از جمله عدم قطعیت در دوزهای ایمن، اثرات مواجهه مزمن در بلندمدت و پیامدهای جایگزین‌های بیسفنولی وجود دارد که نیازمند مطالعات دقیق‌تر و طولی است. از سوی دیگر، با توجه به فراگیری منابع مواجهه، حذف کامل بیسفنول آ از زندگی روزمره در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین، اقدام فوری و هدفمند نهادهای نظارتی برای محدودسازی کاربرد آن، ارتقای استانداردهای ایمنی و کاهش تماس جمعیتی، به‌ویژه در گروه‌های حساس مانند نوجوانان، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.    an increasing threat from endocrine-disrupting chemicals (EDCs). Among these compounds, bisphenol A (BPA), as a potent xenoestrogen, is widely used in the production of polycarbonate containers, epoxy resins, and the internal coatings of canned goods [1]. The most important route of human exposure to BPA, especially in younger age groups, is through diet and the migration of this compound from packaging into food [2]. Environmental heat, contact time, and the acidity of food can accelerate the migration process of BPA from cans and plastic containers into food and beverages. Field studies have shown that BPA is detectable in a wide range of canned products, including legumes, vegetables, and even infant foods [2]. Global statistics indicate that over 90% of children and adolescents are exposed to detectable levels of BPA [1]. BPA acts by binding to estrogen receptors (ERα and ERβ) as well as G protein-coupled estrogen receptors (GPER). Although the estrogenic potency of BPA is lower than that of natural estradiol, its widespread use and bioaccumulation can disturb the delicate hormonal balance of adolescents. A recent review study shows that BPA exposure during adolescence reduces dendritic spine density in the hippocampus and prefrontal cortex, leading to impairments in spatial memory and cognitive functions [3]. The most significant consequence of BPA exposure in adolescents is the acceleration of pubertal timing and the induction of polycystic ovary syndrome (PCOS)-like phenotypes. An experimental study on adolescent female rats showed that BPA exposure for 10 weeks resulted in disrupted ovulatory cycles, elevated testosterone and insulin levels, reduced estradiol levels, and ultimately a significant decrease in adult fertility [4]. These findings are consistent with clinical observations in adolescent girls with PCOS, who exhibit higher urinary BPA levels. In boys, BPA can also mimic estrogenic effects and disrupt natural pubertal progression. A cohort study in Spain found a direct relationship between high BPA levels in children aged 9–11 years and increased behavioral and cognitive problems at 16–17 years of age [5]. This study identified an epigenetic mechanism involving methylation of the brain-derived neurotrophic factor (BDNF) gene as a mediator of these effects. According to data from the National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES), adolescents show higher urinary levels of BPA metabolites than adults. The reason for this heightened sensitivity is the higher consumption of packaged and fast foods in this age group, combined with the incomplete development of the hepatic-renal detoxification system. A study on Thai children revealed that children under 10 years of age are exposed to bisphenols 1.3 to 1.6 times more than older children, and the use of plastic containers for food storage is directly associated with increased levels of BPF and BPS (BPA alternatives) [6]. With increasing legal restrictions on BPA use (especially in the European :union: and Canada), industries have turned to using analogs such as bisphenol S (BPS), bisphenol F (BPF), and bisphenol AF (BPAF). A recent study testing 26 BPA alternatives showed that many of these compounds are not only unsafe but also exhibit estrogenic toxicity similar to or even stronger than BPA itself, and some of them stimulate new pathways such as receptor activation [7]. Current evidence clearly demonstrates that bisphenol A and its analogs, as persistent xenoestrogens in food packaging, pose a serious threat to the endocrine health of adolescents. Since complete elimination of these compounds from the consumption cycle is not possible in the short term, the following recommendations are proposed for community health policymakers: 1- Mandatory labeling: Requiring the phrase "Bisphenol-free" to be printed on all polycarbonate containers and cans, along with specifying the type of alternative used. 2- Changing adolescent dietary patterns: Promoting the consumption of fresh and minimally processed foods instead of canned and packaged foods. A Spanish study has shown that adherence to the Mediterranean diet (rich in fresh fruits, vegetables, and legumes) is associated with a significant reduction in BPA exposure [8]. 3- Public education: Raising awareness among families about the dangers of heating food in plastic containers and the necessity of using glass or steel containers for storing hot food for children and adolescents (9). Overall, bisphenol A (BPA), as one of the most important endocrine-disrupting chemicals, represents a serious and growing threat to adolescent health, particularly due to its potential role in hormonal disruption, neurocognitive effects, and possible impacts on puberty and fertility. The importance of this issue lies not only in the widespread exposure of adolescents through packaged food products, but also in its significant biological effects during critical developmental periods. Despite recent research advances, important knowledge gaps remain, including uncertainty regarding safe exposure levels, the long-term effects of chronic exposure, and the health implications of BPA substitutes, all of which require further rigorous and longitudinal studies. Moreover, given the pervasive nature of exposure sources, complete elimination of BPA exposure in daily life is not feasible in the short term; therefore, immediate and targeted action by regulatory authorities to restrict its use, strengthen safety standards, and reduce population-level exposure especially among vulnerable groups such as adolescents is essential and unavoidable. بیسفنول A, زنواستروژن, مواد غذایی بسته‌بندی شده Bisphenol A, Xenoestrogen, Packaged Food Intake 0 0 http://feyz.kaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5117-2&slc_lang=fa&sid=1 samaneh nabizadeh سمانه نبی زاده s.nabizadeh96@gmail.com 2900319475328460052727 0009-0003-1908-3037 Yes Reza Sharafati Chaleshtori رضا شرافتی چالشتری sharafati.reza@gmail.com 2900319475328460052728 2900319475328460052728 No